Elektrik Makineleri #22 | Aynı Büyüklükte İki Generatörün Paralel Çalışması: Yük Paylaşımı

Eğitmen: Dr. Süleyman Burak ÇELİK

İki eş generatör aynı yükü beslerken birinin regülatörünü açarsak ne olur? Açılışta 3D animasyonda iki generatör ortak barada 26.6 kilovatlık bir yükü besliyor: frekans 50.1 hertz, güçler 15.5 ve 11.1 kilovat. İkinci generatörün regülatör düğmesi dönünce frekansmetre 50.3 hertze çıkıyor ve güçler yer değiştiriyor; uyartım düğmesi dönünce gerilim biraz yükseliyor, reaktif yükün büyük kısmını ikinci generatör alıyor. Bugün sonsuz baradan farkı, yük paylaşımını ve frekansı ayrı ayrı nasıl ayarlayacağımızı görüyoruz. Her hesap adım adım, hiçbir işlem atlanmadan. Bu derste: - Kısıt: iki generatörün gerçek güçlerinin toplamı yükün gerçek gücüne, reaktif güçlerinin toplamı yükün reaktif gücüne eşit; frekans ve gerilim sabit değil - İki generatörün ev diyagramı: solda birinci, sağda ikinci makinenin frekans–güç doğrusu, ortak frekans ekseni - Örnek: her biri 22.17 kW/Hz; ayarlar 50.8 ve 50.6 Hz, yük 26.6 kW → f = 50.7 − 26.6 / 44.34 = 50.1 Hz - Paylaşım: 22.17 · 0.7 ≈ 15.5 kW ve 22.17 · 0.5 ≈ 11.1 kW; toplam 26.6 kW - İkinci regülatör +0.4 Hz (51.0 Hz): f = 50.3 Hz, güçler 11.1 ve 15.5 kW; adımın yarısı frekansa gider - Uyartımda da aynı: ikincinin uyartımı artınca gerilim yükselir, reaktif yükün büyük kısmı ikinci makineye geçer - Frekansı değiştirmeden paylaşım: biri artar, öteki azalır (50.7 / 50.7 Hz → 50.1 Hz, her biri 13.3 kW) - Paylaşımı değiştirmeden frekans: ikisi birlikte (50.5 / 50.7 Hz → 50.0 Hz) - Neden hız düşümü: %0.2 düşümde 0.05 Hz'lik kayma paylaşımı 5.5 kW kaydırır (%2'de 0.55 kW); %2–5 düşüm istenir - Üç yanılgı: regülatörle frekansın sabit kalacağını sanmak, frekansı tek ayarla düzeltmek, düz karakteristiği daha iyi sanmak Bölümler: 0:00 Geçen Ders ve Bugün 0:21 İki Eş Generatör 0:49 Ne Sabit, Ne Serbest? 1:09 İki Generatörün Ev Diyagramı 1:26 Sistem Frekansını Bulmak 2:05 Yük Paylaşımı 2:33 Bir Regülatörü Açmak 3:11 Uyartım ve Reaktif Güç 3:28 Frekansı Değiştirmeden Paylaşım 3:53 Paylaşımı Değiştirmeden Frekans 4:27 Neden Hız Düşümü Gerekir? 4:56 Üç Yanılgı 5:23 Özet ve Sıradaki Ders Sıradaki derste senkron generatördeki geçici olayları göreceğiz: bağlanma anında ve ani bir kısa devrede neler olur? Kaynak kitap: Stephen J. Chapman, Electric Machinery Fundamentals, 5. baskı — Bölüm 4.9 (son kısım: aynı büyüklükte generatörler) (konu sırası ve problem tipleri). Örnekler özgündür. Elektrik-Elektronik, Mekatronik, Enerji ve Makine Mühendisliği öğrencileri için Elektrik Makineleri serisinin yirmi ikinci dersi.

Bu videoyu izlemek için Premium üyelik gerekir.