Elektronik-1 (v2) #048 Transformatörle Köprü Tipi Tam Doğrultucu Soru Çözümü (Sedat Hoca)

Doğrultucu (Full-Wave Rectifiers) Devreler

Eğitmen: Müh. Sedat ŞAHİN

Bu videoda, elektronik temellerinden biri olan diyotların köprü tipi tam dalga doğrultma devresindeki uygulaması detaylı bir şekilde incelenmektedir. Video, 120V AC giriş gerilimini 10:1 transformatör ile düşürerek başlayan bir süreci ele alıyor. Transformatörün ikincil sargısından elde edilen 12V RMS (veya yaklaşık 16.97V pik) değerinin, bir köprü diyot devresi aracılığıyla nasıl tam dalga doğrultulduğu adım adım gösteriliyor. Devrenin temel bileşenleri olan dört adet diyotun (D1, D2, D3, D4) ideal kabul edilmesi, analizleri basitleştirmektedir. Bu idealizasyon sayesinde diyotların ileri ve geri kutuplama durumlarındaki davranışları net bir şekilde ortaya konulmaktadır. Videoda öncelikle transformatörün çıkışındaki maksimum gerilim (Vm) hesaplanır. Ardından, köprü diyot devresinin çıkışındaki DC gerilimi (Vdc) ve bu devrenin diyotları için gerekli olan Pik Ters Gerilim (PIV) değeri hesaplanmaktadır. Tam dalga doğrultma devresinde PIV değerinin, transformatörün ikincil tarafındaki maksimum gerilime eşit olması gerektiği vurgulanır. Videoda yapılan hesaplamalar sonucunda: - Transformatör çıkışındaki maksimum gerilim (Vm) yaklaşık olarak 12V olarak bulunur (eğer 120V RMS ise, transformatörün sarım oranına göre bu hesaplanır. Video, 120V'den 12V'ye düşüşü ve bunu Vm'ye çevirme mantığını açıklar). - Vm = 12V alınırsa, Vdc = 0.636 * Vm formülüyle yaklaşık 7.63V DC çıkış gerilimi elde edilir. - Köprü tipi tam dalga doğrultma devrelerinde her bir diyotun maruz kaldığı maksimum ters gerilim (PIV) Vm'ye eşit olur. Dolayısıyla, PIV değeri de yaklaşık 12V olarak hesaplanır. Bu hesaplamalar, seçilecek diyotların bu PIV değerine dayanabilecek kapasitede olması gerektiği anlamına gelir. Devrenin çıkışındaki yük direncinden (RL) geçen akımın ve üzerindeki gerilimin davranışı da grafiksel olarak çizilir. Giriş AC sinyalinin, çıkışta darbeli DC'ye nasıl dönüştüğü ve bu dönüşüm sırasında diyotların nasıl iletimde kaldığı açıklanır. Diyotların ideal kabul edilmesi, pratikteki kayıpları (diyot voltaj düşümü gibi) göz ardı ederek temel prensipleri anlamayı kolaylaştırır. Bu video, elektronik devre analizi ve temel güç elektroniği konularında pratik bir örnek sunmaktadır.

Bu videoyu izlemek için Premium üyelik gerekir.