Makine Elemanları #25 | Yorulma Yükünde Basma Yayı Tasarımı
Yaylar- Mak.El.Eğitmen: Dr. Süleyman Burak ÇELİK
Sınavda şöyle gelir: katı boy en çok 45 mm, yorulma emniyeti 1.5 olsun. Bu altı telden hangisini seçersiniz? Bu derste: - Zihinsel model: statik tasarım denklemi aynı, terimler değişir; akma dayanımı yerine düşey kesişim, statik emniyet yerine nf, en büyük kuvvet yerine genlik kuvveti - Sines ölçütü: püskürtmesiz telde genlik dayanımı ortalamadan bağımsız, 241 MPa (püskürtmeli 398 MPa) - Kısıtlar: yay indeksi 4–12, aktif sarım 3–15, katı boy ve serbest boy sınırları, kritik frekans sınırı - Problem: 30 ile 150 N arası, 6 Hz, en büyük sehim 40 mm, Ls en çok 45 mm, L0 en çok 100 mm, fn en az 120 Hz, nf = 1.5 - Örnek 1 (d = 3.2 mm): C = 9.41, Na = 9.88, L0 = 84.02 mm - Örnek 1 devam: τa = 160.6 MPa → nf = 1.50, katı boyda ns = 1.62, fn = 126.5 Hz, fom = −11.75 - Örnek 2: altı tel çapı tablosu; 3.8 mm yay indeksinden (13.87, 12'den büyük), 2.5 ve 2.8 mm sarım sayısı ve burkulmadan elenir - 3.0 mm en iyi fom'a (−11.62) sahip ama katı boydan elenir (49.74 mm, 45'ten büyük); seçim 3.2 mm - Kapanış sorusu: katı boy sınırı 50 mm olsaydı 3.0 mm kazanırdı - Üç tuzak: statik alışkanlıkla akma dayanımını kullanmak (nf 0.48 çıkar), Sines'i her yükte tutucu sanmak, frekans kısıtını unutmak Bölümler: 0:00 Giriş: Yay Baştan Yorulma İçin 0:44 Bugünün Kapsamı 1:09 Denklemde Değişen Terimler 2:07 Kısıtlar 2:49 Tasarım Akışı 3:28 Örnek 1: Problem 4:21 Örnek 1: Yükler ve Dayanım 5:16 Örnek 1: Yay İndeksi 6:17 Örnek 1: Çap ve Boylar 7:30 Örnek 1: Gerilmeler ve Emniyetler 8:37 Örnek 1: Kritik Frekans 9:39 Örnek 1: Değer Ölçütü 10:44 Örnek 2: Tel Çapı Tablosu 11:46 Örnek 2: Kurallarla Eleme 12:33 Örnek 2: Seçim 13:15 Üç Tuzak 14:07 Özet 14:32 Akılda Kalan Kural Sıradaki derste: çekme yayları. Kaynak kitap: R. G. Budynas, J. K. Nisbett, Shigley's Mechanical Engineering Design, 10. baskı — Bölüm 10 (§10-10) (konu sırası ve kavramlar). Örnekler özgündür. Makine mühendisliği öğrencileri için Makine Elemanları serisinin yirmi beşinci dersi.