Üretim Teknolojileri #09 | Metaller I: Alaşımlar, Faz Diyagramları, Çelikler

Eğitmen: Dr. Süleyman Burak ÇELİK

Isıtıcı bir plakanın üstünde kalay, kurşun ve ikisinin karışımı eski tip bir lehim var. Kalay 232, kurşun 327 derecede erir; ama lehim 183 derecede, ikisinden de önce eriyip yayılıyor. İki metalin karışımı nasıl ikisinden de düşük sıcaklıkta erir? Bu derste alaşımları, faz diyagramlarını, çelikleri ve dökme demirleri görüyoruz. Her hesap adım adım, hiçbir işlem atlanmadan. Bu derste: - Alaşımlar: yer alan ve arayer katı eriyik, ara faz (demir karbür) - Bakır–nikel faz diyagramı; ters kaldıraç kuralı: %45 Ni alaşımda 17 / 26 ≈ %65 sıvı - Kalay–kurşun ve ötektik: %61.9 Sn, 183 °C — lehimin sırrı - Demir–karbon diyagramı: ferrit, östenit, 912 °C; çelik %0.02–2.11 C; ötektik ve ötektoid; Fe₃C'de karbon ≈ %6.7 - Demir ve çelik üretimi (bazik oksijen ≈ 267 t/sa, ark fırını 25 t/sa), çelik türleri (1010 → 1040: ≈ %70 daha dayanıklı), paslanmaz ve takım çelikleri, dökme demirler (sınıf 30 ≈ 207 MPa) Bölümler: 0:00 Geçen dersten bugüne 0:17 Lehim neden önce erir? 0:39 Alaşımlar: katı eriyik ve ara faz 1:23 Faz diyagramı: bakır–nikel 2:11 Kalay–kurşun ve ötektik 2:48 Demir–karbon diyagramı 3:54 Demir ve çelik üretimi 4:46 Sade karbonlu ve düşük alaşımlı çelikler 5:34 Paslanmaz ve takım çelikleri 6:14 Dökme demirler 7:01 Özet ve sıradaki ders Serinin devamında: demir dışı metaller ve süper alaşımlar. Kaynak kitap: Mikell P. Groover, Fundamentals of Modern Manufacturing: Materials, Processes, and Systems, 4. baskı — Bölüm 6, §6.1–6.2 (konu sırası ve kavramlar). Örnekler özgündür. Makine, İmalat, Endüstri, Mekatronik ve Metalurji mühendisliği öğrencileri için Üretim Teknolojileri serisinin dokuzuncu dersi.