Elektrik Makineleri #08 | Birim Değer (Per-Unit) Sistemi: Transformatörler Hesaptan Nasıl Kaybolur?

Eğitmen: Dr. Süleyman Burak ÇELİK

Geçen derste gerçek transformatörün eşdeğer devresini kurduk; ama aynı elemanlar yüksek gerilim tarafında 1.2 ve 1.6 ohm, alçak gerilim tarafında 0.012 ve 0.016 ohm çıkıyordu. Her değerde "hangi taraf?" sorusu var. Açılışta 3D animasyonda bir santral 400 voltla çıkıyor, 1'e 10 transformatörle 4000 voltluk hatta, sonra 10'a 1 ile 400 voltluk şehre iniyor. Hattın direnci 20 ohm, yükünki 4.8 ohm: hangisi büyük? Bugünkü yöntemde transformatörler hesaptan kayboluyor. Her hesap adım adım, hiçbir işlem atlanmadan. Bu derste: - Birim değer = gerçek değer / taban değer: 384 / 400 = 0.96 birim; iki taban seçilir (S ve V), I_taban = S / V, Z_taban = V² / S - Bölge bölge tabanlar: 400 V, 40 kVA → 100 A, 4 Ω; hatta 4000 V → 10 A, 400 Ω; şehirde yine 400 V, 100 A, 4 Ω (güç tabanı her yerde aynı) - Birim değere çevirme: 1.0, 0.05, 1.2 — taban gerilim oranı sarım oranına eşit olduğundan transformatör düz tele döner - Birim değerde çözüm: 0.05 + 1.2 = 1.25; I = 1 / 1.25 = 0.8; V = 0.96; P = 0.768 ve 0.032 - Gerçek değerlere dönüş: hatta 8 A, yükte 80 A, 384 V, 30720 W, 1280 W; ohm hesabıyla sağlama - Cihazın kendi tabanı: 120 kVA, 2400/240 V transformatör iki taraftan da 0.025 ve 0.0333 - Neden kullanışlı: 0.1 Ω 1 kVA'lık trafoda 0.0025, 400 kVA'lıkta 1 birim; 2 / 48 ≈ 0.042 = kısa devre deneyindeki %4.2 (etiketteki yüzde empedans) - Taban değiştirme: 0.025 · 40 / 120 ≈ 0.00833, 144 Ω ile sağlama - Üç klasik tuzak Bölümler: 0:00 Geçen derste ve bugün 0:31 20 Ω mu büyük, 4.8 Ω mu? 1:10 Birim değer fikri 1:49 Bölge bölge tabanlar 2:43 Birim değere çevirme 3:32 Birim değerde çözüm 4:21 Gerçek değerlere dönüş 5:17 Cihazın kendi tabanı 6:28 Neden kullanışlı? 7:46 Taban değiştirme 8:29 Üç tuzak 8:58 Özet ve sıradaki ders Sıradaki derste gerilim regülasyonu ve verimi hesaplıyoruz: yük değişince çıkış gerilimi ne kadar değişir, gücün ne kadarı iletilir? Kaynak kitap: Stephen J. Chapman, Electric Machinery Fundamentals, 5. baskı — Bölüm 2.6 (konu sırası ve problem tipleri). Örnekler özgündür. Elektrik-Elektronik, Mekatronik, Enerji ve Makine Mühendisliği öğrencileri için Elektrik Makineleri serisinin sekizinci dersi.

Bu videoyu izlemek için Premium üyelik gerekir.