Temel Mühendisliği #12 | İstinat Yapıları: Türler, Ön Boyutlandırma ve İtkinin Uygulanışı

Eğitmen: Dr. Süleyman Burak ÇELİK

Sınavda şöyle bir soru geliyor: 6 metre yüksekliğinde konsol istinat duvarı; dolgu kum, birim hacim ağırlığı 18 kN/m³, içsel sürtünme açısı 30°; beton 24 kN/m³. Ön boyutları seçin, itkiyi ve duvarın ağırlıklarını bulun. Duvarı ayakta tutan ağırlığın ne kadarı zemin? Bu derste istinat duvarı türlerini, kitabın ön boyut oranlarını ve itkinin hangi düzleme uygulandığını görüyor, bu sınav sorusunu bütün şıklarıyla, hiçbir işlemi atlamadan çözüyoruz. Bu derste: - Masa örtüsü sezgisi: örtünün üstünde ağır bir vazo varsa örtüyü çekmek zorlaşır. Konsol duvarın tabanı örtü, topuğun üstündeki zemin vazodur: zemin duvarı iter ama topuğa basarak onu yerinde tutar. - Türler: ağırlık, yarı ağırlık, konsol (yaklaşık 8 m'ye kadar ekonomik), payandalı duvar ve donatılı zemin. Ön boyutlar: taban 0.5H–0.7H, gövde tepesi en az 0.3 m, konsolda taban ve gövde altı yaklaşık 0.1H, temel derinliği en az 0.6 m ve don derinliğinin altı. Tasarım iki aşamalı: önce stabilite, sonra donatı. - Klasik yanlış: itkiyi gövdenin arka yüzüne 5.4 m ile uygulamak (87.5 kN/m) ve topuk üstündeki zemini ağırlığa katmamak (110.16 kN/m). Doğrusu: topuk ucundan geçen düşey AB düzleminde 108 kN/m, ağırlık 343.44 kN/m. - Soru 1: B = 3.6 m, taban 0.6, gövde 0.3–0.6, ön ampatman 0.6, topuk 2.4 m; Pa = 108 kN/m, tabandan 2 m. Ağırlıklar 38.88 + 19.44 + 51.84 + 233.28 = 343.44 kN/m; zeminin payı yaklaşık yüzde 68. Beton 4.59 m³/m; aynı ağırlık yalnız betonla yaklaşık 14.31 m³/m. - Soru 2 (kısa varyant): 4 m ağırlık duvarı, Coulomb, duvar sürtünmesi 20°: Ka ≈ 0.297, Pa ≈ 42.8 kN/m; yatay 40.2, düşey 14.6. Sürtünmesiz Rankine 48 kN/m; yatay itki yaklaşık yüzde 16 az. - Donatılı zemin ve TBDY 2018: şerit korozyon payı 3 + 0.05 · 50 = 5.5 mm; geogrid açıklığı 3.5 · D50'den büyük. TBDY Tablo 16.7: ankrajlı duvarda r = 1 (kh 0.4), 120 SDS mm yer değiştirebilen ağırlık duvarında r = 2 (kh 0.2). Bölümler: 0:00 Bugünün Sorusu: Hangi Duvar, Hangi Boyut? 0:43 Masa Örtüsü Sezgisi 1:05 Türler, Ön Boyutlar, İki Aşama 2:01 Klasik Yanlış: İtkiyi Gövde Yüzüne Uygulamak 2:22 Soru 1: 6 m Konsol Duvar (a, b, c, d) 2:56 (a) Ön Boyutlar, (b) AB Düzleminde İtki 4:03 (c) Ağırlıklar, (d) Zeminin Payı 5:43 Soru 2 (Kısa Varyant): Ağırlık Duvarı, Coulomb 7:15 Donatılı Zemin ve TBDY 2018 8:08 Ne Yaptık? 8:28 Akılda Kalan Kural Bir sonraki derste konsol istinat duvarında devrilme ve kayma tahkikini yapacağız. Kaynak kitap: B. M. Das, Principles of Foundation Engineering, 8. baskı (Cengage, 2016), Bölüm 13.1–13.3 ve 13.10–13.12; Türkiye uygulaması: TBDY 2018, 16.12.2.1 ve Tablo 16.7 (duvar türüne göre r katsayısı). Konu sırası, tanımlar ve bağıntılar kitaptan ve yönetmelikten alındı; animasyon, figürler, örnekler ve sayılar özgündür. İnşaat Mühendisliği öğrencileri için Temel Mühendisliği serisinin 12. dersi.

Bu videoyu izlemek için Premium üyelik gerekir.