Makina Teorisi #38 | Eşdeğer Kütleler, Atalet ve Sarsma Kuvvetleri

Eğitmen: Dr. Süleyman Burak ÇELİK

Motorumuz bu kez yayların üstünde, ve ateşleme kapalı. Bir elektrik motoru krankı döndürüyor; hiç patlama yok. Yine de bakın: gövde aşağı yukarı sarsılıyor. Şimdi ateşlemeyi açalım. Patlamalar başladı, ama sarsıntının büyüklüğü neredeyse aynı! Demek ki motoru sarsan gaz değil, hareketli kütleler. Bu derste: - Neden Basit Bir Model?: Tasarımın başında biyelin şeklini henüz bilmeyiz; ağırlık merkezi ve atalet momenti belli değildir. - Biyelin Dinamik Eşdeğeri: Dinamik eşdeğerlik için üç şart var: toplam kütle aynı, ağırlık merkezi aynı yerde, ve ağırlık merkezine göre atalet momenti aynı. - Örnek: Biyeli Paylaştırmak: Özgün bir örnek: biyelimiz 0.6 kilogram, ağırlık merkezi krank piminden 40, piston piminden 120 milimetre uzakta. - Krankın Statik Eşdeğeri: Krank için daha basit bir model yeter. Krank sabit hızla dönüyorsa açısal ivmesi sıfırdır; atalet momentinin eşleşmesi gerekmez. - İki Noktalı Motor Modeli: Şimdi motorun tamamı yalnız iki noktaya indi. Krank piminde: krankın 0.3'ü ve biyelin 0.45'i, toplam 0.75 kilogram; saf dönme yapar. - Atalet Kuvvetleri: Atalet kuvveti, kütle çarpı ivmenin eksisidir. Krank pimindeki kütle bir merkezkaç kuvveti doğurur: büyüklüğü kütle çarpı yarıçap çarpı açısal hızın karesi, yönü krankla birlikte döner. - Sayılarla Atalet Kuvveti: Sayılara dökelim; yarıçap çarpı açısal hız kare 3600. Üst ölü noktada dönen kütleden 0.75 çarpı 3600, 2700 newton; öteleyen kütleden 0.65 çarpı 3600 çarpı 1.25, 2925 newton. - Sarsma Kuvveti ve Gaz Kuvveti: Peki gövde ne hisseder? Zemine giden kuvvetlerin toplamı, yani sarsma kuvveti, tam olarak bu atalet kuvvetine eşittir. Bölümler: 0:00 Eşdeğer Kütleler, Atalet ve Sarsma Kuvvetleri 0:36 Neden Basit Bir Model? 1:00 Biyelin Dinamik Eşdeğeri 1:29 Örnek: Biyeli Paylaştırmak 2:07 Krankın Statik Eşdeğeri 2:35 İki Noktalı Motor Modeli 3:01 Atalet Kuvvetleri 3:37 Sayılarla Atalet Kuvveti 4:20 Sarsma Kuvveti ve Gaz Kuvveti 4:54 Üç Tuzak 5:18 Özet ve Sıradaki Konu Sıradaki derste atalet torkunu, sarsma torkunu ve toplam motor torkunu bulup volanı boyutlandıracağız. Kaynak kitap: Robert L. Norton, Design of Machinery: An Introduction to the Synthesis and Analysis of Mechanisms and Machines, 2. baskı — §13.4 eşdeğer kütleler, §13.5 atalet ve sarsma kuvvetleri (konu sırası ve kavramlar). Örnekler özgündür. Makine mühendisliği öğrencileri için Makina Teorisi serisinin otuz sekizinci dersi.

Bu videoyu izlemek için Premium üyelik gerekir.