Makine Elemanları #24 | Yay Titreşimi ve Yorulma Yüklemesi
Yaylar- Mak.El.Eğitmen: Dr. Süleyman Burak ÇELİK
Sınavda şöyle gelir: bu yay dakikada 300 devirle çalışırsa titreşim açısından güvenli mi? Ön yük 50, en büyük yük 250 N olursa yorulmaya karşı emniyet katsayısı kaçtır? Bu derste: - Yay dalgalanması (surge): yayın bir ucuna vurulan darbe dalga gibi ilerler; rezonansta yay kendi kütlesiyle titreşir - Kritik frekans: iki ucu paralel yüzeyler arasındaki yayda f = (1/2)·√(k/m); bir ucu serbest yayda 1/2 yerine 1/4 - Ölçüt: temel kritik frekans, yayı süren hareketin frekansının 15–20 katından büyük olmalı (harmonikler yüzünden) - Örnek 1: önceki dersin yayı (d = 3.5 mm), k = 5560 N/m, f = 147.7 Hz; 300 dev/dk'da oran 29.5 ✓, 600 dev/dk'da 14.8 ✗; en çok 443 dev/dk - Yorulma yükü: yay hep aynı yönde yüklenir, ön yük ile en büyük yük arasında dalgalanır - Zimmerli verisi: 10 mm altı tellerde sonsuz ömür dayanımı malzemeden bağımsız; püskürtmesiz Ssa = 241, Ssm = 379 MPa; püskürtmeli 398 ve 534 MPa - Burulma kopma dayanımı Ssu = 0.67 Sut; Gerber, Sines ve Goodman ölçütleri burulma yorulma diyagramında - Örnek 2: τa = 212.8, τm = 319.2 MPa, yük doğrusu eğimi 0.667, Ssu = 983.6 MPa - Örnek 2 sonuç: Gerber nf = 1.14 (Sse = 282.9, Ssa = 243.5 MPa), Sines 1.13, Goodman 1.15; akma kontrolü τmax = 532 MPa, 734 MPa'dan küçük - Kapanış sorusu: bilyalı püskürtmeli yayda Sines emniyeti 1.87 - Üç tuzak: birimleri karıştırmak (N/mm ile kg), uç koşulunu atlamak, KB katsayısını unutmak Bölümler: 0:00 Giriş: Yay Hızlı Çalışınca 0:43 Bugünün Kapsamı 1:06 Yay Dalgalanması 1:47 Kritik Frekans 2:35 15–20 Kat Ölçütü 3:06 Örnek 1: Veriler 3:41 Örnek 1: Yay Ağırlığı 4:38 Örnek 1: Frekans ve Devir 5:47 Yorulma Yüklemesi 6:21 Yay Yükü Nasıl Değişir 7:04 Zimmerli Verisi 7:38 Burulma Yorulma Diyagramı 8:29 Örnek 2: Veriler 9:00 Örnek 2: Gerilmeler 10:00 Örnek 2: Kopma Dayanımı 10:39 Örnek 2: Gerber 11:50 Örnek 2: Sines ve Goodman 12:46 Örnek 2: Karşılaştırma 13:30 Üç Tuzak 14:19 Özet 14:45 Akılda Kalan Kural Sıradaki derste: yorulma yükünde basma yayı tasarımı. Kaynak kitap: R. G. Budynas, J. K. Nisbett, Shigley's Mechanical Engineering Design, 10. baskı — Bölüm 10 (§10-8, 10-9) (konu sırası ve kavramlar). Örnekler özgündür. Makine mühendisliği öğrencileri için Makine Elemanları serisinin yirmi dördüncü dersi.
Bu videoyu izlemek için Premium üyelik gerekir.