Ulaştırma #06 | Düşey Kurbaların Temelleri
Karayolu Geometrik Elemanlarının TasarımıEğitmen: Dr. Süleyman Burak ÇELİK
Açılıştaki 3D animasyonda biri tırmanan, öteki inen iki eğim önce sivri bir kırıkla birleşiyor ve üstünden geçen araç sarsılıyor. Sonra kırık bir parabole dönüşüyor: araç kurbanın üstünden düzgünce geçerken eğim eşit adımlarla değişiyor, teğetler uzatılınca kurbanın üstünde buluşuyor ve teğetten kurbaya inen ofsetler beliriyor. Bu derste düşey kurbaların matematiğini kuruyoruz. Bu derste: - Kret (tepe noktalı) ve dere (çukur noktalı) kurbaları; kurba başı (PVC), kesişme noktası (PVI), kurba sonu (PVT). - G1, G2, A = |G2 − G1|; kurba uzunluğu L yatay ölçülür; çoğu kurba eşit teğetlidir. - Parabol y = a x² + b x + c; b = G1, ikinci türev 2a sabit: eğim düzgünce değişir; a = (G2 − G1) / (2L). - Ofset Y = A x² / (200 L); PVI altında Ym = A L / 800, kurba sonunda Yf = A L / 200. - K = L / A: eğimin %1 değişmesi için gereken yatay uzunluk; tepe/çukur noktası kurba başından x = K · |G1| uzaklıkta. - Özgün kret örneği: L 240 m, +%3 → −%2, PVI km 2+400 / 150.00 → PVC km 2+280 / 146.40, PVT km 2+520 / 147.60. - Aynı kurbada A 5, K 48 m; tepe 144 m'de, km 2+424, kotu 148.56 m (Y = 2.16 m); PVI altında Ym = 1.5 m. - Özgün dere örneği: L 180 m, −%4 → +%2, PVC kotu 100.00 → K 30 m, çukur 120 m'de, kotu 97.60 m. - Üç tuzak. Bölümler: 0:00 Geçen Ders ve Bugün 0:22 Bir Bakış: Kırıktan Kurbaya 0:47 Kret ve Dere Kurbaları 1:20 Kurbanın Denklemi: Parabol 1:52 Ofsetler ve K Değeri 2:25 Örnek 1: Kret Kurbasının Uç Noktaları 2:57 Örnek 1: Tepe Noktası 3:39 Örnek 2: Dere Kurbası 4:22 K Değeri ve Tasarım 4:45 Üç Tuzak 5:15 Özet Bir sonraki derste durma görüş mesafesi ve kret kurbasının en küçük uzunluğuna geçiyoruz. Kaynak kitap: F. L. Mannering, S. S. Washburn, Principles of Highway Engineering and Traffic Analysis, 7. baskı (Wiley, 2020), Bölüm 3.3 ve 3.3.1. Kitap ABD birimleriyle ve ft istasyonlarıyla yazar; derste SI ve km+m istasyonları kullanıldı. Konu sırası, tanımlar ve bağıntılar kitaptan alındı; 3D sahne, örnekler ve sayılar özgündür. Açılıştaki 3D klipte düşey ölçek abartılıdır. İnşaat Mühendisliği öğrencileri için Ulaştırma serisinin 6. dersi. Ön koşul: temel analiz (türev) ve önceki dersler.
Bu videoyu izlemek için Premium üyelik gerekir.