Betonarme #26 | Temeller I: Tekil Temelin Boyutlanması

Temeller

Eğitmen: Dr. Süleyman Burak ÇELİK

Sınavda şöyle bir soru geliyor: 40 × 40 cm bir kolon; sabit yük 800, hareketli yük 400 kN. Zeminin karakteristik taşıma gücü 420 kPa; temel tabanı 1.5 m derinde, ortalama birim hacim ağırlık 20 kN/m³; C30, S420. Kare tekil temelin boyutu, kolon yüzünde kesme ve moment, donatı ve zımbalama? Bu derste yüzeysel temelleri ve net zemin taşıma gücünü görüyor, bu sınav sorusunu bütün şıklarıyla, hiçbir işlemi atlamadan çözüyoruz. Bu derste: - Kar ayakkabısı sezgisi: ağırlık aynı, geniş taban batmaz; zemin gerilmesi yük bölü alandır. Temel, kolon yüzünden iki yana uzanan, alttan zeminin ittiği ters bir konsoldur. - Temel türleri: yüzeysel (duvar altı, tekil, sürekli, radye) ve derin (kazık, keson); taban donma derinliğinin altında. qt = qk / 1.4; net taşıma gücü qt,net = qt − 1.4 γ h. Tekil temel: en küçük boyut 0.7 m, alan 1 m², kalınlık en az 250 mm ve konsolun dörtte biri; kritik kesit kolon yüzü; donatı en az binde 2 · b d, aralık en çok 250 mm, örtü en az 50 mm; zımbalama kalınlıkla sağlanır; bağ kirişi Nb = 0.10 SDS Nk. - Klasik yanlış: temelin ve üstündeki toprağın ağırlığını unutmak; 2.45 m'lik temelde gerilme 293 kPa çıkar, net taşıma gücü 258. - Soru 1: qt = 300, qt,net = 258 kPa; Nd = 1760 kN, A ≥ 6.82 m² → 2.7 × 2.7 m, q ≈ 241.4 kPa; konsol 1.15 m, h = 600 mm; V ≈ 749.6 kN, M ≈ 431 kNm, Vcr ≈ 1184.6 kN; donatı en az 2916 mm² (15Ø16); zımbalama Vpd = 1547.6, Vpr = 2538 kN. - Soru 2 (kısa varyant): bağ kirişi 300 × 300, SDS = 1.2: Nb = 211.2 kN; 4Ø12 çekmede 165.1 kN ile yetmez, 4Ø14 ile 224.8 kN yeterli. Bölümler: 0:00 Bugünün Sorusu: Kolonun Yükü Toprağa Nasıl İner? 0:50 Kar Ayakkabısı Sezgisi 1:12 Temel Türleri, Net Taşıma Gücü, Kurallar 2:22 Klasik Yanlış: Temel Ağırlığını Unutmak 2:44 Soru 1: Kare Tekil Temel (a, b, c, d) 3:23 (a) Boyut, (b) Kolon Yüzünde Kesme ve Moment 5:01 (c) Donatı, (d) Zımbalama 6:45 Soru 2 (Kısa Varyant): Bağ Kirişi 8:00 Ne Yaptık? 8:24 Akılda Kalan Kural Bir sonraki derste sürekli temelleri ve radye temeli göreceğiz. Kaynak kitap: K. Darılmaz, Betonarme (Birsen Yayınevi 2022), Bölüm 12.1–12.7; kitabın örnek sayfalarında olmayan donatı tablosu yerine yaklaşık kol uzunluğu 0.9 d (genel bilgi). Konu sırası, tanımlar ve yöntemler kaynaklardan alındı; animasyon, figürler, örnekler ve sayılar özgündür. İnşaat Mühendisliği öğrencileri için Betonarme serisinin 26. dersi.

Bu videoyu izlemek için Premium üyelik gerekir.