Analog Haberleşme #09 | Süperheterodin Alıcı: Ara Frekans, Yerel Osilatör ve İmaj Frekansı

Eğitmen: Dr. Süleyman Burak ÇELİK

Bir radyonun anteninde aynı anda yüzlerce istasyon var. Birini seçmek için çok dar ve ayarlanabilir bir süzgeç yapmak çok zor; süperheterodin alıcı süzgeci sabit tutup istasyonları kaydırır. Bu derste sınav tipi sorularla adım adım çözüyoruz: karıştırıcının fark ve toplam frekansları, yerel osilatör (LO) frekansı, imaj frekansı, osilatörün ayar aralığı ve neden hep istasyonun üstünde olduğu, RF katının imaj bastırma oranı ve FM radyoda imajın neden hep bant dışında kaldığı. Bu derste: - Fikir: karıştırıcı fark ve toplam üretir; fLO = fRF + fIF seçilince fark hep fIF (ara frekans) - Neden: 10 kHz kanal için RF'de Q = 160 ve ayarlı süzgeç gerekir; 455 kHz IF'te Q = 45.5 ve sabit - Örnek 1 (a): 800 kHz istasyon, IF 455 kHz → LO 1255 kHz (toplam 2055 kHz reddedilir) - Örnek 1 (b): imaj = fRF + 2fIF = 1710 kHz; IF süzgeci ikisini ayıramaz - Örnek 1 (c): LO üstte 995–2055 kHz (C oranı 4.27); altta 85–1145 kHz (C oranı 181, yapılamaz) - Örnek 1 (d): Q = 50 tek ayarlı RF katı: ρ = 1.67, α = 83.5 → 38.4 dB (iki kat 76.9 dB) - Örnek 2: FM 94.5 MHz, IF 10.7 MHz → LO 105.2, imaj 115.9 MHz; 2fIF = 21.4 MHz bandın 20 MHz genişliğinden büyük - Örnek 3: 600 kHz → imaj 1510 kHz bant içinde, 40.5 dB bastırma - En sık hata: imajı fRF + fIF almak (o LO'dur) Bölümler: 0:00 Yüzlerce istasyondan birini nasıl seçeriz? 0:38 Mantık: süzgeci sabit tut, istasyonu kaydır 1:14 Konunun haritası ve klasik tuzaklar 1:47 Örnek 1 — sınav sorusu 2:27 Örnek 1 (a) — yerel osilatör 2:48 Örnek 1 (b) — imaj frekansı 3:20 Örnek 1 (c) — osilatörün ayar aralığı 4:02 Örnek 1 (d) — imaj bastırma oranı 4:51 Örnek 2 — FM radyoda imaj 5:32 Örnek 3 — şimdi siz deneyin: 600 kHz 6:05 Ne yaptık? Yöntem geri sayımı 6:25 Akılda kalsın + sonraki ders Sonraki derste: gürültü ve sinyal-gürültü oranı (SNR). Hangi modülasyon gürültüye daha dayanıklı? Kaynak kitap: Simon Haykin, Michael Moher — An Introduction to Analog and Digital Communications (2. baskı) — Bölüm 3.8–3.9 (kitap s. 135–143) (konu sırası ve problem tipleri). Örnekler özgündür. Elektrik-Elektronik, Haberleşme ve Elektronik Mühendisliği öğrencileri için Analog Haberleşme serisinin dokuzuncu dersi.