Mekanik Titreşimler #09 | Logaritmik Azalma ve Kuru Sürtünme (Coulomb) Sönümü

Eğitmen: Dr. Süleyman Burak ÇELİK

Geçen derste az, kritik ve aşırı sönümü gördük; peki gerçek bir makinenin sönüm oranı nasıl ölçülür? Açılışta 3D animasyonda iki özdeş yay–blok: biri yağlı sönümleyicili, öteki kuru yüzeyde kayıyor; ikisi 110 mm çekilip birlikte bırakılıyor. Biri aynı oranda, öteki aynı miktarda küçülüyor. Her hesap adım adım, hiçbir işlem atlanmadan. Bu derste: - Logaritmik azalma δ = ln(x₁/x₂) = 2πζ / √(1 − ζ²) ≈ 2πζ - Ölçüm: 110 → 80.3 mm, oran ≈ 1.37, δ ≈ 0.315 → ζ ≈ 0.050; 5 çevrimde 22.8 mm ile sağlama - Enerji ∝ genlik²: her çevrimde ÷ 1.88, ≈ %47 ısıya; başlangıç enerjisi ≈ 0.968 J - Coulomb sönümü: F = μN, denge ± μN/k kayar, frekans değişmez; genlik çevrimde 4μN/k azalır - Sayılarla: μ 0.05, 4 kg → μN 1.962 N, μN/k ≈ 12.26 mm; tepeler 110 → 85.5 → 61 → 36.4 → 11.9 mm, ≈ 2 s'de durur - Viskoz ↔ kuru: oran sabit ↔ fark sabit - Üç tuzak Bölümler: 0:00 Geçen Ders ve Bugün 0:20 Yağ mı, Kuru Yüzey mi? 0:54 Logaritmik Azalma 1:29 Sönüm Oranını Ölçmek 2:04 Her Çevrimde Kaybolan Enerji 2:37 Kuru Sürtünme (Coulomb) Sönümü 3:11 Kuru Sürtünme: Sayılarla 3:57 Viskoz ve Kuru Sürtünme Yan Yana 4:23 Üç Tuzak 4:52 Özet ve Sıradaki Ders Sıradaki derste harmonik zorlamalı titreşim ve rezonans. Kaynak kitap: Singiresu S. Rao, Mechanical Vibrations, 5. baskı — Bölüm 2.6.3–2.6.5, 2.9 (konu sırası, tanımlar, bağıntılar ve problem tipleri). Örnekler özgündür. Makine, Mekatronik, Uçak ve İnşaat Mühendisliği öğrencileri için Mekanik Titreşimler serisinin dokuzuncu dersi.