Çelik Yapılar #22 | Çeşitli Kesitlerin Eğilme Dayanımı: Kutu, Boru, T ve Çift Korniyer
Kirişlerin TasarımıEğitmen: Dr. Süleyman Burak ÇELİK
Sınavda şöyle bir soru geliyor: saçak konsolu, yarım IPE 400'den T kesit, başlık üstte, S355, boyu 1.5 m. Uçta sabit 5, hareketli 7 kN yük var. Hangi sınır durum yönetir, konsol taşır mı? Bu derste kutu, boru, T ve çift korniyer kesitlerin eğilme dayanımını, her kesitte hangi sınır durumların geçerli olduğunu ve T kesitte basınç tarafının neden her şeyi değiştirdiğini görüyor, bu sınav sorusunu hiçbir işlemi atlamadan çözüyoruz. Bu derste: - Dört konsol sezgisi: aynı uç yükü altında kutu ve boru düz eğilir, başlığı üstte T'nin basınçtaki gövde kenarı dalgalanır, U kesit eğilirken burulur. Kapalı kesit burulmaya çok dirençlidir, yanal burulmalı burkulma hesaba girmez; açık ve tek simetrili kesitte basınç tarafı belirleyicidir. - Yöntem: eğilme dayanımı sınır durumların en küçüğüdür (akma, yanal burulmalı burkulma, başlık ve gövde yerel burkulması). Kutu: Mp = Fy Wp, kompakt olmayan başlıkta Mn = Mp − (Mp − Fy We)(3.57 (b/t) √(Fy/E) − 4.0); b = dış ölçü − 3t, tasarım et kalınlığı 0.93 t. Boru: D/t ≤ 0.45 E/Fy. T ve çift korniyer: gövde çekmede Mp = Fy Wpx ≤ 1.6 My, T gövdesi basınçta Mp = My, çift korniyer gövdesi basınçta 1.5 My; Mcr = 1.95 E / Lb · √(Iy J) · (B + √(1 + B²)), B gövde basınçta eksi. - Klasik yanlış: her T kesite 1.6 My vermek. Konsolda gövde basınçta olduğu için bu soruda dayanım 53.3 kNm bulunur, doğrusu 30.8 kNm, yani 1.73 kat fazla. - Soru 1: c = 154.8 mm, Wex ≈ 93.7 · 10³ mm³, My ≈ 33.3 kNm; B = −1.56, Mcr ≈ 98 kNm, My'den büyük; yanal burkulmadan Mn = 33.3 kNm; d/tw ≈ 23.3, Fcr ≈ 328.4 MPa, gövde yerel burkulmasından Mn ≈ 30.8 kNm (yöneten); φMn ≈ 27.7 kNm ≥ Mu = 25.8 kNm (kullanım 0.93). Sağlama: ters yüklemede (gövde çekmede) Mp = 53.3 kNm. - Soru 2 (kısa varyant): kare kutu 200 × 200 × 6.3, S355, 6 m basit kiriş; t ≈ 5.86 mm, b ≈ 182.4 mm, b/t ≈ 31.1 (kompakt değil, narin değil); Mp ≈ 117.6, My ≈ 101.6, Mn ≈ 106.7 kNm; φMn ≈ 96.0 kNm ≥ Mu = 84.6 kNm (kullanım 0.88). Kapalı kesitte yanal burulmalı burkulma yok. Bölümler: 0:00 Bugünün Sorusu: Aynı Yükte Dört Konsol 0:47 Önceki Konular ve Kitap Bölümü 1:16 Kesite Göre Sınır Durum Haritası 1:57 Kutu ve Boru Profiller 2:40 T ve Çift Korniyer: Gövde Çekmede mi Basınçta mı? 3:18 Kapsam Haritası 3:33 Klasik Yanlış: Her T'ye 1.6 My 3:57 Soru 1: Saçak Konsolu, Yarım IPE 400 4:47 Basınç Tarafı, Wex ve My 5:22 B Katsayısı 6:07 Mcr ve Yanal Burkulma Sınırı 6:37 Gövde Yerel Burkulması 7:26 Mn, φMn ve Kontrol 8:11 Sağlama: Ters Yükleme 8:46 Soru 2 (Kısa Varyant): Kare Kutu Kiriş 9:32 Denklem 9.44 ile Mn 10:14 Kontrol ve Sağlama 10:56 Ne Yaptık? 11:24 Akılda Kalan Kural Sonraki derste düğüm arası yüklü üst başlıklı makaslara, dişli çubuklara ve kablolara geçiyoruz. Kaynak kitap: W. T. Segui, Steel Design, 6. baskı (Cengage, 2018), Bölüm 5.16; Türkiye uygulaması: ÇYTHYE 2016, Bölüm 9 (9.6 zayıf eksen, 9.7 kutu, 9.8 boru, 9.9 T ve çift korniyer, 9.11 dolu kesit; 5.4.2 tasarım et kalınlığı). Konu sırası, tanımlar ve bağıntılar kitaptan ve yönetmelikten alındı; animasyon, figürler, örnekler ve sayılar özgündür. İnşaat Mühendisliği öğrencileri için Çelik Yapılar serisinin 22. dersi. Ön koşul: kompakt I kirişler, yanal burulmalı burkulma, kompakt olmayan başlık ve zayıf eksende eğilme konularının görüldüğü önceki dersler.
Bu videoyu izlemek için Premium üyelik gerekir.