PLC #01 | PLC Mimarisi ve Tarama Çevrimi: Proses Görüntüsü, Tepki Süresi, Giriş Filtresi

Eğitmen: Dr. Süleyman Burak ÇELİK

Bant üstündeki kutuyu programlanabilir lojik kontrolör (PLC) ne zaman görür? PLC dünyayı sürekli izlemez: her taramanın başında girişlerin fotoğrafını çeker, programı baştan sona çözer, çıkışları birden yazar. Bu derste bir konveyör sayım istasyonunda tarama süresini, en kötü ve en iyi tepki süresini, bandın bu sürede aldığı yolu ve kısa bir parçanın giriş filtresinde kaybolup kaybolmadığını sınav tipi bir soruyla adım adım çözüyor; ladder basamaklarının sırasının çıktıyı nasıl değiştirdiğini tarama tarama izliyoruz. Bu derste: - PLC'nin parçaları: giriş modülü, işlem birimi, çıkış modülü, güç kaynağı; proses görüntüsü - Tarama çevrimi: girişleri oku → programı çöz → çıkışları yaz → iletişim - Örnek 1 (a): 0.1 + 1.6 + 0.1 + 0.2 = 2.0 ms tarama, saniyede 500 tarama - Örnek 1 (b): en kötü tepki = filtre + 2 tarama = 6.4 + 2 + 2 = 10.4 ms; en iyi 8.4 ms - Örnek 1 (c): 0.5 m/s × 10.4 ms = 5.2 mm yol - Örnek 1 (d): 2 mm parça → 4 ms darbe, 6.4 ms filtrede kaybolur; 0.8 ms filtreyle her zaman görülür, tepki 4.8 ms - Örnek 2 (ladder): basamak sırası tek tarama darbesi üretir; sıra ters çevrilince darbe hiç oluşmaz (ladder yorumlayıcısıyla doğrulandı) - Örnek 3 (siz deneyin): tarama 8 ms → en kötü tepki 22.4 ms, 4 ms darbe yüzde 50 kaçar; bekçi köpeği sınırı 150 ms - En sık hata: tepkiyi tek tarama saymak ve giriş filtresini unutmak Bölümler: 0:00 Bant üstündeki kutuyu PLC ne zaman görür? 0:44 Mantık: proses görüntüsü ve tarama çevrimi 1:30 Klasik tuzaklar ve konunun haritası 2:05 Örnek 1 — sınav sorusu: konveyörde sayım 2:40 Örnek 1 (a) — tarama süresi 3:07 Örnek 1 (b) — tepki süresi 4:00 Örnek 1 (c) — bandın yolu 4:32 Örnek 1 (d) — kısa darbe ve giriş filtresi 5:26 Örnek 2 — basamak sırası: tek tarama darbesi 6:31 Örnek 3 — şimdi siz deneyin 7:18 Ne yaptık? Yöntem geri sayımı 7:40 Akılda kalsın + sonraki ders Sonraki derste: girişler, çıkışlar ve adresleme — bellek alanları (I, Q, M), bit, bayt ve kelime adresleri, kaynak ve batan girişlerin kablolanması. Kaynak: Siemens S7-1200 Programmable Controller System Manual (V4.5) ve AutomationDirect PLC Handbook — S7 §5.1, §5.1.4, §6.6.2; AD bölüm 1 ve 4 (s. S7 65–87, 144; AD 3–19) (konu sırası ve kavramlar). Senaryolar ve sayılar özgündür; marka bağımsız anlatılır. Elektrik-Elektronik, Mekatronik ve Otomasyon öğrencileri için PLC serisinin ilk dersi.