Borçlar Hukuku #08 | Kusursuz Sorumluluk I: Adam Çalıştıran, Hayvan Bulunduran, Ev Başkanı
Haksız FiilEğitmen: Dr. Süleyman Burak ÇELİK
Sınavda olay şöyle gelir: bahçıvan Tolga bir sitenin bahçesinde çim biçerken makineden fırlayan taş, kaldırımdan geçen Sena'nın gözlüğünü kırar. Tolga, Kaan'ın bahçe bakım işletmesinde çalışıyor; Kaan o gün orada bile değildi, kendi kusuru yok. Sena zararını Kaan'dan isteyebilir mi, Kaan nasıl kurtulabilir, kim kime rücu eder? Borçlar Hukuku serisinin sekizinci dersinde kusur olmadan da sorumlu olunan hâllere geçiyoruz: kusursuz sorumluluk. Adam çalıştıranın, hayvan bulunduranın ve ev başkanının sorumluluğunu kurtuluş kapılarıyla kuruyor, iki olayı adım adım çözüyoruz. Bu video genel bilgidir, hukuki danışmanlık değildir; somut bir durum için bir avukata danışın. Bu derste: - Kusursuz sorumluluk (sebep ya da objektif sorumluluk): kusur aranmadan doğar; iki aile: olağan sebep sorumlulukları (adam çalıştıran, hayvan bulunduran, ev başkanı, yapı maliki) ve tehlike sorumluluğu - Kurtuluş kanıtı: özen sorumluluğunda sorumlu, gerekli özeni gösterdiğini ispat ederek kurtulur; ispat yükü ondadır; yapı malikinde kurtuluş kanıtı yoktur - Adam çalıştıranın sorumluluğu (TBK m. 66/1): çalıştırma ilişkisi (talimat ve denetim, bağımlılık), zararın işin yapılması sırasında verilmesi; bağımsız yüklenici ve vekil çalışan sayılmaz; sözleşme varsa m. 116 - Üç kapı (m. 66/2): seçme, talimat, gözetim ve denetimde objektif özen; işletmede çalışma düzeni (m. 66/3); çalışana rücu, onun bizzat sorumlu olduğu ölçüde (m. 66/4) - Hayvan bulunduranın sorumluluğu (m. 67/1–3): bakım ve yönetimi sürekli ya da geçici üstlenen; özen ispatıyla kurtuluş; ürküten kişiye rücu - Alıkoyma hakkı (m. 68/1–2): zarar giderilinceye kadar yakalama ve alıkoyma, satış yok; etkisiz hâle getirme yalnız durum ve koşullar haklı gösteriyorsa; sahibine derhâl bilgi verme - Ev başkanının sorumluluğu (Türk Medeni Kanunu m. 369, Nomer'in özetiyle): ev başkanı kim, iki kurtuluş yolu - Olay 1 (a): Sena üçüncü kişi, m. 116 ve m. 49/1 değil, dayanak m. 66; istenen kalemler 15.000 + 5.000 = 20.000 TL - Olay 1 (b): kusurum yok ve yoğundum savunmaları geçmez; seçme ve talimat kapısı açık, gözetim kapısı kapalı; çalışma düzeni elverişli değil: Kaan kurtulamaz - Olay 1 (c): Kaan ve Tolga müteselsilen sorumlu (m. 61, m. 163/1); Kaan, Tolga'ya m. 66/4 sınırında rücu eder; varyant: bağımsız yüklenici - Olay 2: Levent'in keçileri Aslı'nın bahçesinde, 4.800 + 3.200 = 8.000 TL; Levent m. 67 ile sorumlu; Aslı keçiyi alıkoyabilir ama satamaz, derhâl haber verir; varyant: keçileri köpek ürkütürse Levent yine sorumlu, ödeyince köpeği bulunduran Zeynep'e rücu eder (m. 67/3) Bölümler: 0:00 Giriş ve Sınav Olayı 0:38 Kaynak Kitap, Not ve Ders Haritası 1:13 Kusursuz Sorumluluk: İki Aile ve Kurtuluş Kanıtı 2:07 Adam Çalıştıranın Sorumluluğu 3:03 Kurtuluş Kanıtı: Seçme, Talimat, Gözetim, Düzen 3:55 Hayvan Bulunduranın Sorumluluğu ve Alıkoyma 4:49 Ev Başkanının Sorumluluğu 5:42 Olay 1: Çim Makinesi ve Kırılan Gözlük 6:51 Olay 1 (a): Kim Kime, Hangi Madde, Zarar 7:57 Olay 1 (b): Kurtuluş Kanıtı, Üç Kapı 8:56 Olay 1 (b): İşletmede Çalışma Düzeni 9:55 Olay 1 (c): Müteselsil Sorumluluk ve Rücu 11:00 Olay 2: Keçiler ve Hayvan Bulunduran 12:03 Olay 2: Alıkoyma Hakkı ve Rücu 13:07 Bu Derste Öğrendiklerimiz 13:26 Akılda Kalan Kural ve Sıradaki Ders Sıradaki derste yapı malikinin sorumluluğuna ve tehlike sorumluluğuna geçiyoruz. Kaynak: Halûk N. Nomer, Borçlar Hukuku Genel Hükümler El Kitabı, gözden geçirilmiş 4. bası (Beta, İstanbul 2023) ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, m. 61, 66–68, 163/1 (birincil kaynak); Türk Medeni Kanunu m. 369 Nomer'in özetiyle. Kitaptan konu sırası ve tanımlar alındı; ekrandaki madde metinleri kanundan aynen aktarıldı. Olaylar özgündür. Borçlar Hukuku serisinin sekizinci dersi.
Bu videoyu izlemek için Premium üyelik gerekir.