Fizyoloji #13 | Vektörlerle EKG: İzdüşüm, Elektriksel Eksen, Eksen Sapması ve Zedelenme Akımı

Eğitmen: Dr. Süleyman Burak ÇELİK

Bu seri Guyton'un bölüm sırasını izler; aradaki dersler hazırlandıkça yerine eklenecek. Kalp ve dolaşım bloğunun üçüncü dersi: elektrokardiyogramın vektörlerle yorumu. Geçen dersin kayıt kalemine bir benzetme ekliyoruz: kalbin içinde bir ok (vektör) var, her derivasyon bir cetvel; kalemin çizdiği, okun o cetvel üstündeki gölgesidir. Ok cetvele paralelse dalga büyük, dikse neredeyse düz, doksan dereceyi geçince ters. Sonra üç sınav sorusunu adım adım çözüyoruz: kalpteki bir ok birinci derivasyonda kaç milivolt yazar; birinci derivasyonda net QRS sıfıra yakın, üçüncüde artıysa ortalama eksen kaç derece; sağ ventrikül hipertrofisinde eksen neden kalın tarafa döner? Son olarak zedelenme akımını ve gerçek sıfır olan J noktasını mekanizma düzeyinde görüyoruz. Tıp, hemşirelik, ebelik ve sağlık bilimleri öğrencileri için. Bu derste: - Zihinsel model: ok ve gölge — ok = vektör (kuyruk eksi, uç artı, boy = voltaj), cetvel = derivasyon ekseni, gölge = izdüşüm vektörü; paralel tam, 60° yarı, dik sıfır - Yönlerin dili: 0° kişinin solu, saat yönünde; I 0°, II +60°, III +120°, aVF +90°, aVL −30°, aVR +210° (altıgen referans sistemi); normal ortalama QRS vektörü ≈ +59° - Bir atımda okun yolu: 0,01 s septum, 0,02 s uzun ok, 0,035 s sola kayar, 0,05 s sol ventrikül tabanına (II ve III aşağı), 0,06 s sıfır; QRS vektörkardiyogramı; T üç derivasyonda artı - Örnek 1: 2 mV, +55° → açı 55°, doksandan küçük → yukarı, ≈ 1 mV; +100° → aşağı, kitapta ≈ −0,3 mV; I ≈ 1/2, III ≈ 1/3 → II ≈ 5/6 (Einthoven); aVR neden ters - Örnek 2 (girişteki soru): I'de net QRS ≈ 0 → eksen I'e dik (±90°); III ile seçim (30° artı, 150° eksi) → +90°; normal 20°–100°; sağlama II = III ve aVF - Eksen sapması: kalbin duruşu, hipertrofi (daha çok kas, geç biten uyarı → ok kalın tarafa), dal bloğu (sol ≈ −50°, sağ ≈ 105°) - Örnek 3: sağ ventrikül hipertrofisi 170° = normalin 111° sağı; sol hipertrofi −15°; I ve III'ün işaret aynası; QRS 0,06–0,08 / 0,09–0,12 / ≥ 0,14 s - Zedelenme akımı (≈ 125°, I aşağı, II ve III yukarı) ve J noktası: gerçek sıfır; zedelenme potansiyeli = T-P düzeyi − J düzeyi Bölümler: 0:00 Sınav Sorusu: Ortalama Eksen Kaç Derece? 0:23 Kalp Elektriği #13: Aynı Atım, Altı Farklı Dalga 0:57 Zihinsel Model: Ok ve Gölge 2:03 Yönlerin Dili: Dereceler ve Altıgen Referans Sistemi 2:50 Bir Atımda Okun Yolu 3:42 Örnek 1: Gölgeyi Hesaplamak (İzdüşüm) 7:18 Örnek 2: İki Derivasyondan Ortalama Eksen 11:20 Eksen Neden Sapar? 12:02 Örnek 3: Bir Sapmanın Mekanizması 15:23 Zedelenme Akımı ve J Noktası 17:03 Üç Klasik Yanlış 17:26 Bu derste öğrendiklerimiz 17:56 Kural ve Kapanış Seride sıradaki ders #14: Kalp Aritmileri — ritim bozulunca dalgaların nasıl değiştiğini göreceğiz (hazırlandıkça eklenecek). Kaynak kitap: John E. Hall, Guyton and Hall Textbook of Medical Physiology, 13. baskı (Elsevier, 2016), Bölüm 12 (Kalp Kası ve Koroner Kan Akımı Bozukluklarının Elektrokardiyografiye Dayalı Yorumu: Vektörlerle Hesaplamalar, s. 139–153); #12 köprüsü için Bölüm 11 (s. 135–136). Türkçe terimler: Guyton ve Hall Tıbbi Fizyoloji, 13. baskı. Tanımlar ve sayısal değerler kitaptan alındı; 3D sahneler, şekiller ve örnek kurguları özgündür. Bu video eğitim amaçlıdır, tıbbi tavsiye değildir. Videoda tanı, tedavi ya da hastaya yönelik öneri yoktur; klinik örnekler yalnız temel bilimi anlatmak içindir. Tıp ve sağlık bilimleri öğrencileri için Fizyoloji serisinin 13. dersi.

Bu videoyu izlemek için Premium üyelik gerekir.