Fizyoloji #45 | Kan Grupları ve Transfüzyon: O-A-B, Rh, Aglütinasyon ve Eritroblastozis Fetalis

Eğitmen: Dr. Süleyman Burak ÇELİK

Bu seri Guyton'un bölüm sırasını izler; aradaki dersler hazırlandıkça yerine eklenecek. Kan fizyolojisi bloğunda kan grupları dersi. Önce bir benzetme kuruyoruz: alyuvarlar yaka kartı takan misafirler, kart aglütinojen; plazmadaki aglütininler kapı görevlileri ve yalnız kendi bedeninde olmayan kartı yakalar. Sonra üç sınav sorusunu adım adım çözüyoruz: B grubu, Rh negatif bir hastaya rastgele bir verici uyar mı; Rh negatif anne ile Rh pozitif babanın bebeklerinde risk nasıl artar; uyumsuz kan verilince parçalanan neden verilen alyuvardır ve sarılık eşiği günlük yıkımın kaç katıdır? Bu derste: - Zihinsel model: yaka kartı = aglütinojen, kapı görevlisi = aglütinin; iki elli IgG, on elli IgM; kümeleşme, damar tıkanması, hemoliz - O-A-B sistemi: üç allel, altı genotip, dört kan grubu; sıklıklar O %47, A %41, B %9, AB %3; aglütinin titresinin yaşla değişimi - Kan grubu tayini: anti-A ve anti-B serumla lamda kümeleşme okuma - Örnek 1: B Rh− alıcı → plazmada anti-A; uyan O ve B: %47 + %9 = %56; × 0,15 = %8,4; Rh'yi ve O grubunu unutma hataları - Rh sistemi: D antijeni, anti-Rh kendiliğinden oluşmaz, 2–4 ayda yetişir; eritroblastozis fetalis (mekanizma) - Örnek 2: anne Rh−, baba Rh+ = %12,75; bin annede 30 → 100 etkilenen bebek, risk ≈ 3,3 kat - Uyumsuz kanda hemoliz, bilirübin, sarılık ve akut böbrek yetmezliği (mekanizma) - Örnek 3: verilen plazma 13,5 kat seyrelir, hastanınki yalnız %8; günlük yıkım ≈ 42 ml, sarılık eşiği ≈ 9,5 kat; doku ve organ naklinde HLA (kısa bakış) Bölümler: 0:00 Sınav Sorusu: Rastgele Bir Verici Uyar mı? 0:23 Kan Fizyolojisi Bloğu: Bugün #45 0:49 Zihinsel Model: Yaka Kartı ve Kapı Görevlisi 1:48 O-A-B Kan Grupları: Genler, Sıklık, Aglütinin 2:28 Kan Grubu Tayini 2:53 Örnek 1: B Rh− Hastaya Uyan Verici 6:27 Rh Kan Grubu ve Eritroblastozis Fetalis 7:33 Örnek 2: Rh Uyuşmazlığında Risk 9:45 Uyumsuz Kanda Hemoliz ve Böbrek 10:18 Örnek 3: Seyrelme ve Sarılık Eşiği 13:08 Doku ve Organ Nakli: Kısa Bir Bakış 13:38 Üç Klasik Yanlış 14:09 Bu derste öğrendiklerimiz 14:32 Kural ve Kapanış Sıradaki ders (#46): hemostaz ve kanın pıhtılaşması. Kaynak kitap: John E. Hall, Guyton and Hall Textbook of Medical Physiology, 13. baskı (Elsevier, 2016), Bölüm 36 (Kan Grupları; Transfüzyon; Doku ve Organ Transplantasyonu, s. 477–481). Türkçe terimler: Guyton ve Hall Tıbbi Fizyoloji, 13. baskı. Tanımlar ve sayısal değerler kitaptan alındı; 3D sahneler, şekiller ve örnekler özgündür. Bağışıklığın ayrıntısı: Fizyoloji #44. Bu video eğitim amaçlıdır, tıbbi tavsiye değildir. Videoda tanı, tedavi ya da hastaya yönelik öneri yoktur; klinik örnekler yalnız temel bilimi anlatmak içindir. Tıp ve sağlık bilimleri öğrencileri için Fizyoloji serisinin 45. dersi.

Bu videoyu izlemek için Premium üyelik gerekir.