İş Etüdü #06 | Hareket Ekonomisi ve İki El Şeması: Etkin ve Etkisiz Hareketler

Eğitmen: Dr. Süleyman Burak ÇELİK

Bir montaj tezgâhında sağ el vidaya uzanıp vidalıyor, sol el ise gövdeyi tutup bekliyor. Bir el yalnızca tutuyorsa, aslında yarım işçi çalışıyor demektir. İş Etüdü serisinin altıncı dersinde iki el şemasını kuruyor, etkin ve etkisiz hareketleri ayırıyor ve hareket ekonomisi ilkeleriyle çevrimi 20 saniyeden 8 saniyeye indiriyoruz. Bu derste: - Gilbreth'lerin temel hareketleri: etkin (uzan, taşı, kavra, kullan, birleştir, bırak) ve etkisiz (ara, seç, konumla, tut, bekle). - Hareket ekonomisi ilkeleri: iki el birlikte başlar ve biter, simetrik hareket, malzeme normal çalışma alanında ve yerçekimiyle, tutmayı aparat yapar. - İki el şeması: iki elin hareketleri aynı zaman ekseninde. - En sık hatalar: tutmayı iş sanmak; yalnız çalışan eli ölçmek. - Örnek 1 (sınav sorusu, a, b, c, d): priz kapağı montajı. Sol el etkin 5, etkisiz 15 saniye; sağ el etkin 13, etkisiz 7 saniye; çevrim 20 saniye, saatte 180 kapak; etkin pay yüzde 25 ve yüzde 65. Hazne ve aparatla iki el birlikte: çevrim 8 saniye, etkin pay yüzde 87.5, saatte 450 kapak (çevrim yüzde 60 kısa, üretim yüzde 150 fazla). - Prosedür: hareketleri sırala, etkin ve etkisizi ayır, çevrimi bul, ilkelere göre yeniden tasarla. - Örnek 2 (kısa varyant): zarflama; tutucu ve iki elle saatte 600'den 960 zarfa (yüzde 60 artış). - Kural: iki el de iş yapsın; tutmayı aparata, uzanmayı yakına bırak. Bölümler: 0:00 Kapak 0:03 Bir el çalışıyor, öteki tutuyor 0:41 Etkin ve etkisiz hareketler, hareket ekonomisi ilkeleri 1:20 Klasik yanlışlar 1:40 Örnek 1: soru ve prosedür 2:34 (a) İki el şeması: etkin ve etkisiz 3:23 (b, c) Çevrim, saatlik üretim, ihlaller 4:05 (d) Önerilen yöntem: iki el birlikte 4:57 Örnek 2: zarflama 5:41 Ne yaptık? Yöntem geri sayımı 5:56 Kural ve sıradaki ders Sıradaki ders: zaman etüdü. Kaynak kitap: A. Freivalds, Niebel's Methods, Standards, and Work Design, 13. baskı (McGraw-Hill, 2014), Bölüm 4.2–4.3. Konu sırası, tanımlar ve yöntem kitaptan alındı; 3D sahne, örnekler ve sayılar özgündür. Endüstri Mühendisliği öğrencileri için İş Etüdü serisinin altıncı dersi. Ön koşul: dört işlem ve yüzde hesabı.

Bu videoyu izlemek için Premium üyelik gerekir.