Fizyoloji #26 | Dolaşım Şoku ve Tedavisi

Eğitmen: Dr. Süleyman Burak ÇELİK

Kan kaybından sonra arter basıncı başlangıcın yüzde doksanında, kalp debisi yüzde altmışında. Basınç neredeyse korunmuşken dolaşım yeterli mi? Tek bir kan kaybı dosyasında önce kaybın oranını, sonra telafinin üç hızını, kompanse ve ilerleyici kolu, kalbin ve damarların kurduğu kısır döngüleri adım adım çözüyoruz; ardından plazma kaybını, hacim kaybı olmadan başlayan şokları ve tedavinin hangi açığı hedeflediğini okuyoruz. Tıp, hemşirelik, ebelik ve sağlık bilimleri öğrencileri için. Bu derste: - Şokun tanımı: basınç değil, dokuya giden akım - Kapalı devre modeli: hacim, ven kapasitesi, pompa ve geri besleme - Kan kaybı dosyası: 1,5 / 5 = %30 kayıp, kalan 3,5 L; L ile L/dk ayrımı - Telafi: debi %60, basınç %90; sinirsel, hormonal ve hacim yanıtının zaman çizelgesi - Kompanse mi, ilerleyici mi? Aynı başlangıç, iki izlem kolu - Kısır döngüler: kalp depresyonu (10 → 6 L/dk), vazomotor yetmezlik, çamurlaşma, kapiller kaçak, endotoksin, hücre hasarı, asidoz, fosfat tükenmesi - Geri dönüşsüz şok: geçici yükseliş (1 → 4 → 2 L/dk) neden yetmez? - Plazma kaybı: eritrosit payı %40'tan %50'ye - Nörojenik, septik ve anafilaktik şok; kısa varyant: hacim aynı, kapasite artmış - Tedavi başlıkları: kan, plazma, elektrolit, sempatomimetik, pozisyon, oksijen, glukokortikoid Bölümler: 0:00 Basınç İyi, Doku Akımı İyi mi? 0:44 Tek Kaynak, Tek Deney Dosyası 1:33 Depo, Yol ve Dokunun Payı 2:54 Dosya: Kan Kaybı ve İzlem Deneyi 3:49 Hacim Hesabı ve Kaybın Oranı 5:10 Basınç Tutulur, Akım Dönmez: Telafi 6:05 Telafi mi, İlerleme mi? 7:43 Aynı Doluşta Pompa Neden Az Çıkarır? 9:24 Öbür Kısır Döngüler 10:30 Geçici Debi Dönüşü Neden Yetmeyebilir? 12:03 Kan Kaybı mı, Plazma Kaybı mı? 13:43 Hacim Kaybı Olmadan Şok 14:34 Kısa Varyant: Hacim Aynı, Kapasite Artmış 16:52 Tedavi: Hangi Açık Hedefleniyor? 17:59 Aynı Dört Soruyu Geri Sayalım 18:52 Basınca Değil, Dokuya Kadar İzle Önceki ders: Fizyoloji #25B | Doğumsal Kalp Hastalıkları ve Kalp Hipertrofisi (bağlantı yayınlanınca eklenecek). Kaynak kitap: John E. Hall, Guyton and Hall Textbook of Medical Physiology, 13. baskı (Elsevier, 2016), Bölüm 24, basılı s. 293–302 (PDF s. 287–296). Türkçe terimler: Guyton ve Hall Tıbbi Fizyoloji, 13. baskı. Şekiller, hareketli 3B modeller ve çözümlü örnekler özgündür. Bu video eğitim amaçlıdır, tıbbi tavsiye değildir. Videoda tanı, tedavi, ilaç ya da doz önerisi yoktur; klinik örnekler yalnız temel bilimi anlatmak içindir. Tıp ve sağlık bilimleri öğrencileri için Fizyoloji serisinin 26. dersi.

Bu videoyu izlemek için Premium üyelik gerekir.