Betonarme #27 | Temeller II: Sürekli Temel ve Radye
TemellerEğitmen: Dr. Süleyman Burak ÇELİK
Sınavda şöyle bir soru geliyor: 11 m uzunluğunda bir sürekli temelin üstünde üç kolon; uçlardan 0.5 m içeride ve tam ortada. Kolon yükleri 600, 900 ve 500 kN; zeminin net taşıma gücü 200 kPa. Temel genişliği ne olmalı, zemin gerilmesi nasıl yayılır, tablanın taşan kısmı ne kadar zorlanır? Bu derste sürekli temeli, rijit temel varsayımını ve radyeyi görüyor, bu sınav sorusunu bütün şıklarıyla, hiçbir işlemi atlamadan çözüyoruz. Bu derste: - Yataktaki tahta sezgisi: rijit tahta eğilmez, ağır taraf daha çok gömülür; gömülme doğrusal değişir. Rijit temelde zemin gerilmesi ortalama artı ya da eksi moment payıdır. - Sürekli temel ters sürekli kiriş gibi çözülmez: bulunan tepkiler kolon yüklerine eşit çıkmaz. Esnek varsayımda gerilme çökmeyle orantılıdır; rijit varsayımda kolon kuvvetleri ağırlık merkezine taşınır, q = N / A ± M / W, A = b L, W = b L² / 6; en büyük gerilme net taşıma gücünü aşmaz, en küçüğü sıfırın altına düşmez. Izgara temel iki doğrultuda; radye bütün yapının altında, kirişsiz radye ters kirişsiz döşemedir ve kalınlığını zımbalama belirler. - Klasik yanlış: yalnız ortalama gerilmeye bakmak; 1 m genişlikte ortalama 181.82 kPa uygun görünür ama uç gerilme 206.61 kPa, net taşıma gücü 200. - Soru 1: ΣN = 2000 kN, Mo = 500 kNm, e = 0.25 m; b = 1.0 m yetmez (206.61 kPa); b = 1.2 m: 151.52 ± 20.66 → qmax 172.18, qmin 130.86 kPa; tabla konsolu 0.35 m: V ≈ 60.26 kN/m, M ≈ 10.5 kNm/m, Mcr ≈ 26.04 → en az donatı 400 mm²/m (Ø12/250), Vcr = 162.5 kN/m. - Soru 2 (kısa varyant): kirişsiz radye, kolon 50 × 50, N = 1800 kN, d = 630 mm, q = 120 kPa: up = 4520 mm, Vpd = 1646.4 kN, Vpr = 3559.5 kN, kullanım ≈ 0.46. Bölümler: 0:00 Bugünün Sorusu: Sürekli Temelde Gerilme Nasıl Yayılır? 0:51 Yataktaki Tahta Sezgisi 1:17 Sürekli Temel, Rijit Temel Varsayımı, Izgara ve Radye 2:27 Klasik Yanlış: Yalnız Ortalama Gerilme 2:44 Soru 1: Üç Kolonlu Sürekli Temel (a, b, c) 3:21 (a) Bileşke ve Moment, (b) Genişlik 4:39 Gerilmeler, (c) Tabla Konsolu 6:17 Soru 2 (Kısa Varyant): Radyede Zımbalama 7:18 Ne Yaptık? 7:46 Akılda Kalan Kural Bir sonraki derste depreme dayanıklı tasarımı göreceğiz. Kaynak kitap: K. Darılmaz, Betonarme (Birsen Yayınevi 2022), Bölüm 12.8–12.9. Konu sırası, tanımlar ve yöntemler kaynaklardan alındı; animasyon, figürler, örnekler ve sayılar özgündür. İnşaat Mühendisliği öğrencileri için Betonarme serisinin 27. dersi.
Bu videoyu izlemek için Premium üyelik gerekir.