İnşaat Jeolojisi #07 | Ayrışma ve Alterasyon

Eğitmen: Dr. Süleyman Burak ÇELİK

Açılıştaki 3D animasyonda bir kaya çatlağına dolan su donuyor, buz çatlağı bir kama gibi açıyor ve sonunda bir parça kopuyor. Derinde ise eklemli bloklar köşelerinden yenip ayrışmış malzeme içinde çekirdek taşlara dönüşüyor. Bu derste ayrışmayı, ayrışma derecelerini ve alterasyonu görüyoruz. Bu derste: - Ayrışma ve aşınma farkı. - Mekanik ayrışma: pullanma, don kaması, tuz kristalleri, bitki kökleri. - Kimyasal ayrışma: hidroliz, oksitlenme, çözünme, sülfürler. - Ayrışma dereceleri: taze kayadan kalıntı zemine. - Tekdüze, karmaşık, çekirdek taş ve çözünme ayrışması. - Hidrotermal alterasyon ve tünelde sıkışma. - Don kamasının gücü: 1 litre su donunca 90 santimetreküp fazladan hacim. - Sondaj profili, fore kazık, yapı ömrü ve üç yanılgı. Bölümler: 0:00 Geçen Ders ve Bugün 0:19 Bir Bakış: Don Kaması ve Çekirdek Taş 0:44 Ayrışma Nedir? 1:09 Mekanik Ayrışma 1:28 Kimyasal Ayrışma 1:52 Ayrışma Dereceleri 2:19 Kütle Ölçeğinde Ayrışma 2:41 Alterasyon 3:04 Don Kamasının Gücü 3:31 Sondaj ve Kazık 3:58 Yapı Ömrü ve Ayrışma 4:22 Üç Yanılgı 4:44 Özet Bir sonraki derste jeolojik malzemenin mühendislik özelliklerini görüyoruz. Kaynak kitaplar: D. G. Price, Engineering Geology: Principles and Practice (Springer, 2009), Bölüm 3.2; S. Earle, Physical Geology, 2. baskı (BCcampus, 2019, CC BY 4.0), Bölüm 5.1–5.3 ve 7.5. Tanımlar ve sınıflama kitaplardan alındı; 3D sahne ve sayısal örnekler özgündür; sondaj profili öğretim amaçlı varsayımdır. İnşaat Mühendisliği öğrencileri için İnşaat Jeolojisi serisinin 7. dersi.