Fizyoloji #27 | Vücut Sıvı Bölmeleri ve Ozmotik Denge

Eğitmen: Dr. Süleyman Burak ÇELİK

Aynı deneyde iki belirteç iki farklı hacim veriyor. Hangisi yanlış? Hiçbiri: her belirteç yalnız geçebildiği bölmeyi ölçer. Tek bir ölçüm dosyasında önce günlük su dengesinden idrarı, sonra toplam suyu, hücre dışı ve hücre içi sıvıyı, plazmayı, doku aralığını ve kan hacmini adım adım buluyoruz; ardından bileşim farklarını, ozmolalite ve ozmotik basıncı, kesecik modelinde suyun yönünü ve "eşit ozmolarite eşit tonisite midir?" sorusunu çözüyoruz. Tıp, hemşirelik, ebelik ve sağlık bilimleri öğrencileri için. Bu derste: - Sıvı alım ve kaybı dengesi: 2500 mL giriş, 1100 mL böbrek dışı atım, 1400 mL idrar; hissedilmeyen kayıp - Vücut sıvı bölmeleri: hücre içi ve hücre dışı sıvı, plazma, doku aralığı, transselüler sıvı - Belirteç-seyrelme yöntemi: 384 / 10 = 38,4 L toplam su (%60); kayıp düzeltmesi 160 − 32 = 128 mg → 12,8 L - Hücre içi farkla: 38,4 − 12,8 = 25,6 L; plazma 3,2 L, doku aralığı 9,6 L - Kan hacmi: 3,2 / 0,64 = 5 L, hücre hacmi 1,8 L - Çözünen bileşimi: sodyum ve klorür dışarıda; potasyum, fosfat ve protein içeride; Donnan farkları - Ozmoz, ozmolalite ve ozmolarite; etkin sayı ≈ %93; 1 mOsm/L fark ≈ 19,3 mmHg - Kesecik modeli: 28 mOsm korunur; 350 mOsm/L'de 80 mL, 200 mOsm/L'de 140 mL - Üre varyantı: iki banyo da 300 mOsm/L, ama hücre aynı kalmaz; izo-ozmotik ile izotonik farkı - Yerel ve bütün vücut ozmotik dengesinin zaman ölçekleri Bölümler: 0:00 Aynı Su, Farklı Bölmeler 0:48 Kaynak ve Ölçüm Yolu 1:42 Dosya ve Günlük Su Dengesi 3:03 Toplam Suyu Belirteçten Çıkar 5:11 Kaybolan Belirteci Önce Düzelt 7:03 Hücreiçi Hacim Farkla Bulunur 7:44 Plazmayı ve Doku Aralığını Ayır 9:27 Plazmadan Kan Hacmine 10:18 Bileşim ve İki Sınırın Kuvvetleri 11:11 Parçacık Sayısı ve Tonisite 12:07 Suyun Yönü ve Hücre Hacmi 15:30 Eşit Ozmolarite, Eşit Tonisite mi? 17:09 İki Zaman Ölçeği 17:38 Kapı, Kütle, Derişim, Sağlama 18:16 Önce Kapı, Sonra Sayı Önceki ders: Fizyoloji #26 | Dolaşım Şoku ve Tedavisi (bağlantı yayınlanınca eklenecek). Sonraki ders: Fizyoloji #28 | Sıvı Bozuklukları: Hiponatremi, Hipernatremi ve Ödem (Bölüm 25'in ikinci parçası; hazırlanıyor). Kaynak kitap: John E. Hall, Guyton and Hall Textbook of Medical Physiology, 13. baskı (Elsevier, 2016), Bölüm 25'in ilk parçası, basılı s. 305–312 (PDF s. 297–304). Türkçe terimler: Guyton ve Hall Tıbbi Fizyoloji, 13. baskı. Şekiller, hareketli 3B modeller ve çözümlü örnekler özgündür. Bu video eğitim amaçlıdır, tıbbi tavsiye değildir. Videoda tanı, tedavi, ilaç ya da doz önerisi yoktur; örnekteki sayılar öğretim için hazırlanmıştır. Tıp ve sağlık bilimleri öğrencileri için Fizyoloji serisinin 27. dersi.

Bu videoyu izlemek için Premium üyelik gerekir.