Temel Mühendisliği #14 | Konsol İstinat Duvarı II: Taban Basıncı, Taşıma Gücü ve Drenaj

Eğitmen: Dr. Süleyman Burak ÇELİK

Sınavda şöyle bir soru geliyor: geçen derslerin 6 metrelik konsol istinat duvarı; toplam düşey yük 343.44 kN/m, karşı koyan moment 709.56, devirici moment 216 kNm/m. Taban altında kum, sürtünme açısı 30°, taban 1 metre gömülü. Tabandaki en büyük ve en küçük basınç ne? Zemin bu yükü taşır mı? Taşımazsa ne değiştirirsiniz? Bu derste dışmerkezliği, taban basıncını, eğik yük altında taşıma gücünü ve drenajı görüyor, bu sınav sorusunu bütün şıklarıyla, hiçbir işlemi atlamadan çözüyoruz. Bu derste: - Tepsi sezgisi: yük ortadaysa avuca eşit basar; öne kayınca parmak uçları ezilir. Bileşke ortadan uzaklaştıkça ön uç basıncı artar; dışmerkezlik tabanın altıda birini aşarsa arka uç zeminden ayrılır. - Bağıntılar: Mnet = ΣMR − ΣMo, X = Mnet / ΣV, e = B/2 − X; q = ΣV/B (1 ± 6e/B), e en çok B/6. Taşıma gücü genel denklemle, etkin genişlik B′ = B − 2e ve eğim katsayılarıyla; FS en az 3. - Klasik yanlış: eğik ve dışmerkez yükü yok sayıp tam genişlikle hesaplamak: FS 7.08 çıkar, gerçekte 2.21. - Soru 1: Mnet 493.56, X ≈ 1.437, e ≈ 0.363 m (B/6 = 0.6); q_toe ≈ 153.1, q_heel ≈ 37.7 kPa. B′ ≈ 2.874, ψ ≈ 17.46°, Fqi ≈ 0.650, Fγi ≈ 0.175; qu ≈ 236.8 + 101.3 = 338.1 kPa, FS ≈ 2.21. Taban 4.2 m: e ≈ 0.261, q_toe ≈ 134.2, qu ≈ 441.5, FS ≈ 3.29; devrilme 4.49, kayma (pasifsiz) 1.38. - Soru 2 (kısa varyant): dren tıkanır, dolgu suya doyar (γsat 20): zemin 61.1 + su 176.6 = 237.7 kN/m, kuru durumun 2.2 katı; devrilme güvenliği 1.49. - Drenaj ve derzler: barbakan en az 0.1 m, delikli dren borusu; filtre için 4 D15(B) ile 5 D85(B) arası; inşaat, büzülme ve genleşme derzleri. Bölümler: 0:00 Bugünün Sorusu: Zemin Taşır mı? 0:45 Tepsi Sezgisi 1:08 Taban Basıncı ve Taşıma Gücü 1:59 Klasik Yanlış: Eğik Yükü Yok Saymak 2:17 Soru 1: 6 m Konsol Duvar (a, b, c, d) 2:58 (a) Dışmerkezlik ve Taban Basıncı 4:08 (b, c, d) Taşıma Gücü ve Düzeltme 5:46 Soru 2 (Kısa Varyant): Dren Tıkanırsa 6:54 Drenaj, Filtre ve Derzler 7:33 Ne Yaptık? 7:59 Akılda Kalan Kural Bir sonraki derste radye temelleri göreceğiz. Kaynak kitap: B. M. Das, Principles of Foundation Engineering, 8. baskı (Cengage, 2016), Bölüm 13.7–13.9; Türkiye uygulaması: TBDY 2018, 16.12.1.2 (taşıma gücü ve kayma 16.8.3–16.8.4'e göre) ve 16.12.3 (duvar arkasında su). Konu sırası, tanımlar ve bağıntılar kitaptan ve yönetmelikten alındı; animasyon, figürler, örnekler ve sayılar özgündür. İnşaat Mühendisliği öğrencileri için Temel Mühendisliği serisinin 14. dersi.

Bu videoyu izlemek için Premium üyelik gerekir.