Makine Elemanları #17 | Cıvatalar ve Bağlantı Rijitliği

Eğitmen: Dr. Süleyman Burak ÇELİK

İki flanşı bir cıvatayla birleştirelim. Somunu sıkarken iki şey olur: cıvata bir yay gibi biraz uzar, flanşlar ise cıvatanın çevresinde koni biçimli bir bölgede sıkışır. Bu iki yayın sertliği, bağlantının bütün davranışını belirler. Bugün cıvataları ve bağlantı rijitliğini öğreniyoruz. Bu derste: - Altıgen Başlı Cıvata: Altıgen başlı bir cıvatada gerilme yığılması üç yerde toplanır: baş altındaki köşede, dişin başladığı yerde ve somun düzlemindeki ilk dişin dibinde. - Cıvata, Başlı Vida, Saplama: Cıvata somunla sıkılır. Başlı vida ise parçalardan birine açılmış dişe vidalanır. - Kapak Flanşı: Boylar: Örneğimiz redüktör gövdesinin kapak flanşı: 16'şar milimetrelik iki çelik flanş, 2.5 milimetrelik bir pul ve Em 12 cıvata. - İdeal Cıvata Boyu: İdeal boyda, somun sıkıldıktan sonra somundan yalnız bir iki diş taşar; bizim 50 milimetrelik cıvatada taşan kısım yaklaşık 4.7 milimetre, yani 2.7 diş kadar. - Somunun İlk Dişi: Sıkma sırasında yükü önce somunun ilk dişi alır. Bu diş biraz akar, soğuk şekil değiştirmeyle pekleşir ve yük sonunda yaklaşık üç dişe yayılır. - Cıvata Rijitliği: Cıvatanın sıkıştırılan bölgedeki kısmı seri bağlı iki yaydır: dişsiz gövde ve dişli kısım. - İki Seri Yay: İki parçaya ayrı ayrı bakalım: dişsiz gövde yaklaşık 1171, dişli kısım yaklaşık 1203 kilonewton bölü milimetre. - Basınç Konisi: Flanşlar nasıl bir yay? Ultrasonik ölçümler, basıncın cıvata yarıçapının yaklaşık bir buçuk katına kadar yüksek kaldığını, sonra düştüğünü gösterir. - Flanş Rijitliği: Aynı malzemeden iki flanş, sırt sırta iki özdeş koni gibi seri bağlıdır ve bağıntı tek satıra iner. - İki Yayı Karşılaştırmak: Karşılaştıralım: flanşlar cıvatadan yaklaşık 4 kat daha rijit. Bölümler: 0:00 Cıvatalar ve Bağlantı Rijitliği 0:21 Altıgen Başlı Cıvata 0:44 Cıvata, Başlı Vida, Saplama 1:07 Kapak Flanşı: Boylar 1:35 İdeal Cıvata Boyu 1:53 Somunun İlk Dişi 2:08 Cıvata Rijitliği 2:41 İki Seri Yay 3:06 Basınç Konisi 3:34 Flanş Rijitliği 4:07 İki Yayı Karşılaştırmak 4:33 Üç Tuzak 4:51 Özet ve Sıradaki Ders Sırada ön yükleme, dış yük ve sıkma momenti var. Kaynak kitap: R. G. Budynas, J. K. Nisbett, Shigley's Mechanical Engineering Design, 10. baskı (konu sırası ve kavramlar). Örnekler özgündür. Makine mühendisliği öğrencileri için Makine Elemanları serisinin on yedinci dersi.

Bu videoyu izlemek için Premium üyelik gerekir.