Fizyoloji #19 | Dolaşımın Sinirsel Düzenlenmesi: Baroreseptör, Kemoreseptör ve Beyin İskemisi

Eğitmen: Dr. Süleyman Burak ÇELİK

Bu seri Guyton'un bölüm sırasını izler; aradaki dersler hazırlandıkça yerine eklenecek. Önceki derste mahalleler vanalarını kendi ihtiyacına göre açıyordu; bugün şebekenin kontrol odasına çıkıyoruz. Basınç saniyeler içinde düşerse kim fark eder, kim gazı açar? Kontrol odası aortu değil sensörü okur: yüksek okursa gazı keser, düşük okursa gazı açar. Üç sınav sorusunu adım adım çözüyoruz: karotis ve aort baroreseptörlerinin çalışma aralığı, iki karotis kapanınca aort basıncının yönü; baroreseptörler ve düşük basınç reseptörleri kesilince tamponun payı; arter basıncı yüzden yetmişe düşünce hangi refleksin yeni devreye girdiği ve Cushing reaksiyonu. Tıp, hemşirelik, ebelik ve sağlık bilimleri öğrencileri için. Bu derste: - Zihinsel model: su şebekesinin kontrol odası — vazomotor merkez (kontrol odası), baroreseptör (basınç sensörü), sempatik (gaz hattı), parasempatik (fren hattı), kemoreseptör (su kalitesi sensörü) - Vazomotor merkez: üç alan, sempatik tonus 0,5–2 uyarı/s; total spinal anestezide basınç 100'den 50 mm Hg'ye; gaz hattının üç işi: arteriyoller kısılır, venler sıkılır, kalp hızlanır - Baroreseptör refleksi: karotis sinüsü ve aort kavsi; Hering ve glossofaringeal sinir, traktus solitarius; negatif geri bildirim; yeniden ayarlanma 1–2 gün - Örnek 1: karotis aralığı 180 − 60 = 120 mm Hg; aort ≈ 30 yukarıda, 90–210 mm Hg; iki karotis kapanırsa sinüs basıncı düşer, aort basıncı yükselir - Örnek 2: tampon 30 × 2,5 = 75 mm Hg; 300 ml yüklemede 40 − 15 = 25 (arter baroreseptörleri), 100 − 40 = 60 (düşük basınç reseptörleri); toplam tampon 85 / 100 = %85 - Yedek sistemler: kemoreseptörler, düşük basınç reseptörleri ve hacim refleksi, Bainbridge refleksi, merkezi sinir sistemi iskemik yanıtı - Örnek 3 (girişteki soru): 80 − 70 = 10 mm Hg eşiğin altında, 70 − 60 = 10 mm Hg iskeminin üstünde; cevap kemoreseptör; tepe 250 / 100 = 2,5 kat; Cushing reaksiyonu 200 − 160 = 40 mm Hg - Özel yüzler: abdominal bası refleksi ve vazomotor dalgalar (10–40 mm Hg, gecikmeli geri bildirim); kural: seksenin altında kimya, altmışın altında beyin Bölümler: 0:00 Sınav Sorusu: Hangi Refleks? 0:20 Şebekenin Merkezi 0:58 Zihinsel Model: Kontrol Odası 2:01 Vazomotor Merkez ve Üç Komut 2:50 Örnek 1: Baroreseptör Aralığı 5:52 Baroreseptörler: Yer, Yol, Tampon 6:45 Örnek 2: Tampon İşlevi 10:02 Yedekler: Kimya, Depo, Alarm 10:50 Örnek 3: Eşik Merdiveni 14:23 İki Özel Yüz 14:53 Üç Klasik Yanlış 15:23 Bu derste öğrendiklerimiz 15:53 Kural ve Kapanış Seride sıradaki ders #20: Böbrekler ve Arter Basıncının Uzun Süreli Kontrolü, birinci kısım (Bölüm 19; hazırlandıkça eklenecek). Kaynak kitap: John E. Hall, Guyton and Hall Textbook of Medical Physiology, 13. baskı (Elsevier, 2016), Bölüm 18 (Dolaşımın Sinirsel Düzenlenmesi ve Arter Basıncının Hızlı Kontrolü, s. 215–225). Türkçe terimler: Guyton ve Hall Tıbbi Fizyoloji, 13. baskı. Tanımlar ve sayısal değerler kitaptan alındı; 3D sahneler, şekiller ve örnek kurguları özgündür. Bu video eğitim amaçlıdır, tıbbi tavsiye değildir. Bu video eğitim amaçlıdır, tıbbi tavsiye değildir. Videoda tanı, tedavi ya da hastaya yönelik öneri yoktur; klinik örnekler yalnız temel bilimi anlatmak içindir. Tıp ve sağlık bilimleri öğrencileri için Fizyoloji serisinin 19. dersi.

Bu videoyu izlemek için Premium üyelik gerekir.