Makine Elemanları #14 | Mil Elemanları: Kama, Set Vidası, Pim ve Segman

Eğitmen: Dr. Süleyman Burak ÇELİK

Redüktörün dişlisi bir anda sıkışsın; araya bir taş girmiş olsun. Motor torku basmaya devam ediyor. Bir şey kırılacak: dişli mi, mil mi, yoksa ikisini birbirine bağlayan küçük çelik parça mı? Kırılan kama oluyor; mil ve dişli sağlam kalıyor. Bunu tasarımcı böyle istedi. Bugün mil elemanlarını öğreniyoruz: kama, set vidası, pim ve segman. Bu derste: - Kama: Kama, mildeki ve göbekteki yuvalara oturan kare ya da dikdörtgen kesitli bir parçadır; torku milden göbeğe taşır. - Kama Nasıl Yüklenir?: Kama nasıl yüklenir? Tork, mil yüzeyinde teğet bir kuvvet doğurur: kuvvet, tork bölü yarıçap. - Kesmeye Göre Boy: Kama malzemesi çoğunlukla düşük karbonlu, soğuk çekilmiş çeliktir; akma dayanımını 370 megapaskal alalım. - Ezilmeye Göre Boy: Ezilmede kamanın yüksekliğinin yalnız yarısı çalışır: mile gömülü yarı ya da göbekteki yarı. - Kama Bir Sigortadır: Kamada aşırı güvenlik katsayısından kaçınılır. Aşırı yükte ucuz kamanın kırılması, pahalı mil ya da dişlinin kırılmasından iyidir. - Tek Kama Yetmezse: Tek kama yetmezse ne yapılır? Boyu uzatmak yerine ikinci bir kama eklenebilir; iki kama genellikle birbirine 90 derece açıyla yerleştirilir. - Kama Yuvası: Kama yuvası mili zayıflatır. On ikinci derste gördüğümüz gibi eğilmede 2.14, kama yerindeyken burulmada 3 civarında gerilme yığılması vardır. - Woodruff Kaması: Woodruff kaması yarım ay biçimindedir. Yuvası omuzdaki yığılma bölgesine girmeden açılabilir, dişliyi mile daha iyi merkezler ve küçük millerde kamanın devrilmesini önler. - Set Vidası: Set vidası göbeğin içinden mile bastırır; ucu mile batarak ve sürtünmeyle tutar. Ucuzdur ama tutma gücü sınırlıdır. - Pimler: Pimler hem tork hem eksenel kuvvet taşıyabilir; asıl yükleri kesmedir. Göbekten ve milden dik geçen bir pim iki düzlemde kesilir. - Segman: Segman, oluğa takılan yaylı bir halkadır; omuz ya da burç yerine elemanı eksenel yönde konumlar. Bölümler: 0:00 Mil Elemanları: Kama, Set Vidası, Pim ve Segman 0:25 Kama 0:52 Kama Nasıl Yüklenir? 1:13 Kesmeye Göre Boy 1:35 Ezilmeye Göre Boy 2:09 Kama Bir Sigortadır 2:26 Tek Kama Yetmezse 2:45 Kama Yuvası 3:06 Woodruff Kaması 3:22 Set Vidası 3:52 Pimler 4:15 Segman 4:33 Üç Tuzak 4:53 Özet ve Sıradaki Ders Sırada geçmeler ve toleranslar var. Kaynak kitap: R. G. Budynas, J. K. Nisbett, Shigley's Mechanical Engineering Design, 10. baskı (konu sırası ve kavramlar). Örnekler özgündür. Makine mühendisliği öğrencileri için Makine Elemanları serisinin on dördüncü dersi.

Bu videoyu izlemek için Premium üyelik gerekir.