Temel Mühendisliği #18 | Kazık Oturması ve Negatif Çevre Sürtünmesi

Eğitmen: Dr. Süleyman Burak ÇELİK

Sınavda şöyle bir soru geliyor: kazığa 366 kN çalışma yükü geliyor; 135'i uçtan, 231'i gövdeden. Betonun elastisite modülü 21 GPa, uçtaki kumun 30 MPa. Kazık kaç milimetre oturur? Kazığın çevresine dolgu yapılırsa kazık ne kadar ek yük alır? Bu derste kazık oturmasının üç bileşenini, negatif çevre sürtünmesini ve nötr derinliği görüyor, bu sınav sorusunu bütün şıklarıyla, hiçbir işlemi atlamadan çözüyoruz. Bu derste: - Yay ve yürüyen merdiven sezgisi: kazık oturması üç parçadır (beton gövdenin kısalması, uç altındaki zeminin sıkışması, gövde boyunca zeminin kayması). Zemin kazıktan çok oturursa kazığı aşağı çeker; destek veren sürtünme yüke dönüşür. - Bağıntılar: se1 = (Qwp + ξ Qws) L / (Ap Ep); se2 = qwp D / Es (1 − μ²) · 0.85; se3 = (Qws / pL) D / Es (1 − μ²) Iws, Iws = 2 + 0.35 √(L/D). Negatif sürtünme fn = K′ σ′o tan δ′; uç kazığında nötr derinlik L1 = L − Hf. TBDY 2018 ayrı katsayı vermez; uygulamada aşağı çekme kazığa gelen yüke eklenir. - Klasik yanlış: kazık oturmasını yalnız betonun kısalması sanmak: 1.22 mm bulunur, toplam 10.40 mm (yaklaşık 8.5 kat). - Soru 1: 135 + 0.6 · 231 = 273.6 kN; ApEp = 3 360 000 kN; se1 ≈ 1.22 mm. qwp = 843.75 kPa; se2 ≈ 8.70 mm. Qws/pL ≈ 9.63 kPa, Iws ≈ 4.14; se3 ≈ 0.48 mm. Toplam ≈ 10.40 mm; payın yaklaşık yüzde 84'ü uçtan, çapın yüzde 2.6'sı. - Soru 2 (kısa varyant): 2 m kum dolgu yumuşak kil üstünde, uç kayada: L1 = 13 m, Qn ≈ 121.6 + 190.9 = 312.5 kN; kazığa gelen yük ≈ 678.5 kN. Bölümler: 0:00 Bugünün Sorusu: Kazık Ne Kadar Oturur? 0:48 Yay ve Yürüyen Merdiven 1:08 Üç Oturma Bileşeni, Negatif Sürtünme, TBDY 2018 2:15 Klasik Yanlış: Yalnız Beton Kısalması 2:30 Soru 1: Kazık Oturması (a, b, c, d) 3:07 (a) Gövde Kısalması, (b) Uç Oturması 4:18 (c) Çevre Oturması, (d) Toplam 5:23 Soru 2 (Kısa Varyant): Negatif Çevre Sürtünmesi 6:49 Ne Yaptık? 7:12 Akılda Kalan Kural Bir sonraki derste kazık gruplarını, grup verimini ve grup oturmasını göreceğiz. Kaynak kitap: B. M. Das, Principles of Foundation Engineering, 8. baskı (Cengage, 2016), Bölüm 9.17 ve 9.22; Türkiye uygulaması: TBDY 2018, 16.9.3 (Ptv ≤ Qtv; birim dirençler genel kabul görmüş bağıntılarla; negatif sürtünme için ayrı katsayı yok). Konu sırası, tanımlar ve bağıntılar kitaptan ve yönetmelikten alındı; animasyon, figürler, örnekler ve sayılar özgündür. İnşaat Mühendisliği öğrencileri için Temel Mühendisliği serisinin 18. dersi.

Bu videoyu izlemek için Premium üyelik gerekir.