Makine Elemanları #07 | Statik Hasar — Sünek Malzemeler: Tresca ve von Mises

Eğitmen: Dr. Süleyman Burak ÇELİK

Geçen derste milin ne kadar eğildiğini bulduk; bugün soru: güvenli mi? Elimizde birden çok gerilme, çekme deneyinden ise tek bir sayı var. Açılışta 3D animasyonda iki özdeş çelik küp: biri her yönden eşit basınçla yalnız küçülüyor, diğeri üstten ve alttan sıkılınca yassılaşıp 45° kayma çizgileriyle akıyor. Sünek malzemeyi ne akıtır? Her hesap adım adım, hiçbir işlem atlanmadan. Bu derste: - Sünek malzemeyi kayma akıtır: hidrostatik basınç ↔ tek eksenli yük - En büyük kayma (Tresca): σ1 − σ3 = Sy / n; kayma akma dayanımı 0.5 Sy - Şekil değiştirme enerjisi (von Mises): σ′ = √(σx² − σxσy + σy² + 3τxy²); n = Sy / σ′; kayma akma dayanımı 0.577 Sy - Çıkış mili (σ 49.3, τ 69 MPa, 1045 HR Sy 310): asal 97.9 / −48.6; Tresca 146.5 → n 2.12; von Mises 129.3 → n 2.40 - Güvenli bölge: Tresca altıgeni, von Mises elipsi, yük doğrusu - Basınçlı kap tuzağı: 80 / 40 / 0 → üçüncü asal gerilme sıfır; Tresca 3.88 (tuzakta 7.75), von Mises 4.47 - Çapı kuralla seçmek: √(4M² + 3T²) ≈ 2313.8 N·m, n 2.5 → 45.6 mm → 50 mm - Üç tuzak Bölümler: 0:00 Geçen Ders ve Bugün 0:29 İki Özdeş Küp 1:03 En Büyük Kayma (Tresca) 1:44 Şekil Değiştirme Enerjisi (von Mises) 2:36 Çıkış Mili Güvenli mi? 3:45 Güvenli Bölge 4:22 Basınçlı Kap Tuzağı 5:07 Çapı Kuralla Seçmek 6:29 Üç Tuzak 6:59 Özet ve Sıradaki Ders Sıradaki derste gevrek malzemeler: dökme demir neden çekmede kırılır, basmada 3.5 kat dayanır? Coulomb–Mohr ve değiştirilmiş Mohr. Kaynak kitap: Richard G. Budynas, J. Keith Nisbett, Shigley's Mechanical Engineering Design, 10. baskı — Bölüm 5-1…5-5 ve Tablo A-20 (konu sırası, bağıntılar, tablo değerleri ve problem tipleri). Örnekler özgündür. Makine, Mekatronik, Endüstri ve İnşaat Mühendisliği öğrencileri için Makine Elemanları serisinin yedinci dersi.