Güç Sistemleri Analizi #08 | Pratik Transformatörün Eşdeğer Devresi: Kısa Devre ve Açık Devre Testi

Eğitmen: Dr. Süleyman Burak ÇELİK

Hiç yük bağlı olmayan bir trafo bile şebekeden akım çeker ve ısınır; yüklendiğinde sargıları daha da ısınır ve çıkış gerilimi biraz düşer. Bu derste ideal transformatöre sargı dirençlerini, kaçak reaktansları, mıknatıslama ve çekirdek kaybı kolunu ekleyerek gerçek trafonun eşdeğer devresini kuruyor; elemanlarını kısa devre ve açık devre testleriyle 4600 / 230 V'luk bir trafoda adım adım ölçüyoruz. Bu derste: - Seri elemanlar: sargı dirençleri (I²R ısısı) ve kaçak akıdan gelen kaçak reaktanslar - Paralel kol: mıknatıslama akımı (90° geride, B_m) ve çekirdek kaybı akımı (aynı fazda, G_c); histerezis ve girdap kayıpları - Eşdeğer devre ve sekonder elemanlarının primere aktarılması: R_eş = R1 + a² R2, X_eş = X1 + a² X2 - Sadeleştirmeler: uyarma akımı %5'ten azsa paralel kol, büyük trafolarda direnç atılır; tek jX modeli - Kısa devre testi: 184 V, 650 W → R_eş = 5.50 Ω, |Z_eş| = 16.93 Ω, X_eş = 16.01 Ω - Açık devre testi: 230 V'ta 4.5 A, 180 W → primerde 0.225 A; I_c = 0.0391 A, I_m = 0.2216 A; R_c = 117.6 kΩ, X_m = 20.76 kΩ - Uyarma akımı anma akımının yalnızca %2.1'i - Kayıplar ve verim: 309 W sargı + 180 W çekirdek kaybı, verim %98.2 - Eşdeğer devrenin göstermedikleri: doyma, ani açma akımı, 3. harmonik, darbe olayları - Üç tuzak: testleri karıştırmak, açık devre akımını primere aktarmamak, mıknatıslama akımını kayıp sanmak Bölümler: 0:00 Geçen Ders ve Bugün 0:20 Boştaki Trafo Neden Isınır? 0:38 Seri Elemanlar: Direnç ve Kaçak Reaktans 1:06 Paralel Kol: Mıknatıslama ve Çekirdek Kaybı 1:40 Eşdeğer Devre 2:06 Sadeleştirmeler 2:29 Kısa Devre Testi 3:17 Açık Devre Testi 4:20 Kayıplar ve Verim 4:49 Devrenin Göstermedikleri 5:32 Üç Tuzak 6:01 Özet ve Sıradaki Ders Sıradaki derste trafolu ağları çok kolaylaştıran bir araç: birim değer (per-unit) sistemi. Kaynak kitap: J. Duncan Glover, Thomas J. Overbye, Adam B. Birchfield, Mulukutla S. Sarma, Power System Analysis and Design, SI Edition, 7. baskı — Bölüm 3.2 (konu sırası ve problem tipleri). Örnekler özgündür. Elektrik-Elektronik ve Enerji Sistemleri Mühendisliği öğrencileri için Güç Sistemleri Analizi serisinin sekizinci dersi.

Bu videoyu izlemek için Premium üyelik gerekir.