Patoloji #25 | Akciğer I: Atelektazi, ARDS ve Obstrüktif Akciğer Hastalıkları
AkciğerEğitmen: Dr. Süleyman Burak ÇELİK
Kazadan bir buçuk gün sonra iki akciğeri birden ağırlaşan, kalbi sağlam bir hasta; kırk yıl sigara içmiş, nefesini veremeyen, göğsü fıçı gibi şişkin bir başkası. Akciğeri borularla beslenen yaylı balonlar gibi düşünüyoruz: boru (hava yolu), yay (elastik geri çekilme) ve balonun duvarı (alveol-kapiller zar). Hava içeri mi giremiyor, dışarı mı çıkamıyor; bozulan yapı boru mu, yay mı, duvar mı? Bu modelle normal alveol ve hava yolu yapısını, atelektaziyi, akut akciğer hasarını ve akut solunum sıkıntısı sendromunu (ARDS), obstrüktif ve restriktif ayrımını ve dört obstrüktif hastalığı kuruyoruz: amfizem, kronik bronşit, astım, bronşektazi. Dört sınav tipi çözümlü örnekte her adımı tek tek gösteriyoruz. Tıp, hemşirelik, ebelik ve sağlık bilimleri öğrencileri için. Bu derste: - Normal yapı: bronş, bronşiol, terminal bronşiol ve asinus; alveol duvarının katmanları; tip I ve tip II pnömositler, sürfaktan, Kohn delikleri - Atelektazi: rezorpsiyon, kompresyon ve kontraksiyon atelektazisi; hangileri geri dönebilir - Akut akciğer hasarı ve akut solunum sıkıntısı sendromu (ARDS): doğrudan ve dolaylı tetikler, nötrofil aracılı endotel ve epitel hasarı, sürfaktan kaybı, hiyalen zar, yaygın alveol hasarı; yenidoğan solunum sıkıntısından farkı - Obstrüktif ve restriktif akciğer hastalıkları: birinci saniyedeki zorlu ekspirasyon hacminin (FEV1) zorlu vital kapasiteye (FVC) oranı neden düşer ya da normal kalır - Kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) ve amfizem: proteaz ve antiproteaz dengesi, alfa-1 antitripsin, radyal çekiş kaybı; sentriasiner, panasiner, distal asiner ve düzensiz amfizem; büllöz amfizem - Kronik bronşit: mukus bezi büyümesi, goblet hücre artışı, küçük hava yolu hastalığı, Reid indeksi - Astım: atopik ve atopik olmayan astım, TH2 hücreleri ve interlökinler, erken ve geç evre, hava yolunun yeniden şekillenmesi - Bronşektazi: tıkanma ve süregen enfeksiyonun kısır döngüsü, kistik fibrozis, Kartagener sendromu - Çözümlü örnekler: kazadan sonra ARDS (saat hesabı ve mekanizma zinciri), üç kişinin nefes testi (oran hesabı: obstrüktif, restriktif, geri dönüşlü), iki amfizemli akciğer kesiti (asinus tipi, sıklık oranı, bül), iki balgamlı öksürük (kronik bronşit ölçütü ve bez oranı, bronşektazide çap katı) Bölümler: 0:00 Sınav Sorusu: Ağır Akciğer, Fazla Hava 1:06 Normal Yapı: Hava Yolu, Asinus, Alveol Duvarı 1:49 Yaylı Balonlar: Obstrüktif ve Restriktif 2:30 Atelektazi 3:07 Akut Akciğer Hasarı ve ARDS 3:59 Obstrüktif Hastalıklar ve KOAH 4:32 Amfizem ve Tipleri 5:22 Kronik Bronşit 5:48 Astım 6:36 Bronşektazi 7:06 Örnek 1: Kazadan Sonra ARDS 9:22 Örnek 2: Üç Kişinin Nefes Testi 11:35 Örnek 3: İki Amfizemli Akciğer 13:38 Örnek 4: İki Balgamlı Öksürük 15:43 Ne Yaptık? 16:11 Tek Kural ve Sıradaki Ders Akciğer II: kronik interstisyel (restriktif) akciğer hastalıkları. Kaynak kitap: Vinay Kumar, Abul K. Abbas, Jon C. Aster, Robbins Basic Pathology, 9. baskı (Elsevier), Bölüm 12 (akciğer: atelektazi, akut akciğer hasarı ve ARDS, obstrüktif akciğer hastalıkları); Türkçe terimler için Robbins Temel Patoloji çevirisi. Tanımlar ve sayısal değerler kitaptan alındı; 3D sahneler, şekiller ve örnekler özgündür. Bu video eğitim amaçlıdır, tıbbi tavsiye değildir. Videoda tanı, tedavi ya da hastaya yönelik öneri yoktur; klinik örnekler yalnız temel bilimi anlatmak içindir. Tıp ve sağlık bilimleri öğrencileri için Patoloji serisinin 25. dersi.