Makine Elemanları #12 | Miller II: Gerilmeye Göre Mil Çapı

Eğitmen: Dr. Süleyman Burak ÇELİK

Geçen dersteki çıkış milini döndürelim ve dişlinin yanındaki omzun yüzeyine küçük bir işaret koyalım. Mil döndükçe işaret alta inince çekilir, üste çıkınca basılır. Eğilme gerilmesi her turda yön değiştirir. Tork ise değişmez; burulma gerilmesi sabit kalır. Onuncu derste bu omzun yorulma güvenlik katsayısını 1.50 bulmuştuk. Bugün soruyu tersine çeviriyoruz: istediğimiz güvenlik katsayısı için çap ne olmalı? Bu derste: - Kritik Kesitler: Milin her noktasında gerilme hesaplamak gerekmez; birkaç kritik kesit yeter. - Gerilmelerin Türü: Dönen milde sabit bir eğilme momenti, tam değişken bir gerilme doğurur: ortalaması sıfır, genliği eğilme gerilmesinin kendisi. - DE-Goodman Bağıntısı: Bu iki gerilmeyi biçim değiştirme enerjisi kuramıyla birleştirip Goodman doğrusuna koyalım. - Neden 2 ve √3?: Neden iki ve neden kök 3? Eğilme gerilmesi 32 çarpı moment bölü pi çarpı çapın küpüdür; bunu 16'lı yazınca başına iki gelir. - Önce Sağlama: Önce sağlayalım. Omuzdaki değerler onuncu dersten: moment 331, tork 1235 newton metre; yığılma katsayıları 1.59 ve 1.44; dayanım sınırı 161, çekme dayanımı 570 megapaskal. - Çapı Bulmak: Şimdi tasarım: güvenlik katsayısı 2 olsun. Formülü çap için çözersek, çapın küpü, 16 çarpı 2 bölü pi, çarpı parantezdeki toplam olur. - 50 mm ile Kontrol: 50 milimetreyle yeniden bakalım. Eğilme genliği yaklaşık 42.9, burulma gerilmesi yaklaşık 72.5 megapaskal. - Akma Kontrolü: Goodman doğrusu ilk yüklemede akmaya karşı korumaz; bunu ayrıca kontrol ederiz. En büyük eşdeğer gerilme, genlik ile ortalamanın toplanmasıyla bulunur: yaklaşık 132.6 megapaskal. - İlk Tur Tahminleri: Bir incelik var. Çap değişince çentik hassasiyeti ve dayanım sınırı da biraz değişir; çapı bilmeden kesin yığılma katsayısı da bilinmez. - Kama Yuvası: Dişlinin altındaki kama yuvasına da bakalım. Moment orada daha büyük, yaklaşık 441 newton metre. Bölümler: 0:00 Miller II: Gerilmeye Göre Mil Çapı 0:30 Kritik Kesitler 0:51 Gerilmelerin Türü 1:12 DE-Goodman Bağıntısı 1:38 Neden 2 ve √3? 2:03 Önce Sağlama 2:35 Çapı Bulmak 2:59 50 mm ile Kontrol 3:13 Akma Kontrolü 3:33 İlk Tur Tahminleri 4:03 Kama Yuvası 4:30 Üç Tuzak 4:53 Özet ve Sıradaki Ders Sırada milin sehimi ve kritik hızı var. Kaynak kitap: R. G. Budynas, J. K. Nisbett, Shigley's Mechanical Engineering Design, 10. baskı (konu sırası ve kavramlar). Örnekler özgündür. Makine mühendisliği öğrencileri için Makine Elemanları serisinin on ikinci dersi.

Bu videoyu izlemek için Premium üyelik gerekir.