Fizyoloji #01 | Derse Giriş: İç Ortam, Homeostaz ve Geribildirim

Eğitmen: Dr. Süleyman Burak ÇELİK

Dışarıda hava eksi 10 derece de olsa, 35 derece de olsa vücut sıcaklığınız 37 derece civarında kalır. Açılıştaki 3D animasyonda bir dokuya yaklaşıyoruz: kılcal damarda akan kan hücreleri, çevresindeki doku hücreleri ve aralarındaki ince sıvı. Her hücre bu küçük denizde yaşar. Bu derste o denizin, yani iç ortamın, nasıl sabit tutulduğunu görüyoruz. Bu derste: - Fizyoloji nedir; anatomiden farkı. - Hücreler: vücudun canlı birimleri. - Vücut sıvıları: 70 kilogramlık erişkinde 42, 14 ve 28 litre. - İç ortam: hücredışı sıvı ve hücreiçi sıvıdan farkı. - Dolaşım ve kılcal damarlarla taşınma. - Organ sistemlerinin homeostaza katkısı. - Homeostaz, normal değer aralıkları ve sınırlar. - Baroreseptör döngüsü ve negatif geribildirim. - Kontrol sisteminin kazancı: özgün örnekte eksi 4. - Pozitif geribildirim: kısır döngü ve yararlı örnekler. - İleri beslemeli ve adaptif kontrol; üç yanılgı. Bölümler: 0:00 Derse Giriş 0:38 Bir Bakış: Hücrelerin Denizi 1:14 Fizyoloji Nedir? 1:42 Hücreler: Canlı Birimler 2:16 Vücut Sıvıları 3:02 İç Ortam: Hücredışı Sıvı 3:43 Taşıma: Dolaşım ve Kılcal Damarlar 4:24 İç Ortamı Kim Besler, Kim Yönetir? 5:08 Homeostaz 5:52 Sınırların Dışı 6:32 Kontrol Örnekleri: O₂ ve CO₂ 6:53 Arter Basıncı: Bir Kontrol Döngüsü 7:37 Negatif Geribildirim 8:01 Kontrol Sisteminin Kazancı 8:53 Gerçek Kazançlar 9:14 Pozitif Geribildirim: Kısır Döngü 9:45 Yararlı Pozitif Geribildirim 10:15 İleri Beslemeli ve Adaptif Kontrol 10:35 Üç Yanılgı 10:59 Özet Bir sonraki derste hücreyi ve organellerini görüyoruz. Kaynak kitap: J. E. Hall, Guyton and Hall Textbook of Medical Physiology, 13. baskı (Elsevier, 2016), Bölüm 1. Türkçe terimler: Guyton ve Hall Tıbbi Fizyoloji (13. baskı, Türkçe çeviri). Tanımlar, normal değerler ve kazanç kavramı kitaptan alındı; 3D sahne, şekiller ve sayısal örnekler özgündür. Güncel hücre sayısı: Sender, Fuchs ve Milo (PLoS Biology, 2016). Bu video eğitim amaçlıdır, tıbbi tavsiye değildir. Tıp ve sağlık bilimleri öğrencileri için Fizyoloji serisinin 1. dersi.