Tesis Planlama ve Tasarımı #01 | Tesis Tasarımına Giriş: Yerleşimi Yük × Mesafe ile Puanlamak

Eğitmen: Dr. Süleyman Burak ÇELİK

Aynı atölye, aynı makineler, aynı iş: yalnızca iki bölümün yeri değişiyor. Forkliftler artık daha az mı yol gidiyor, daha çok mu, ve bu kaç lira eder? Tesis Planlama ve Tasarımı serisinin ilk dersinde bu sınav sorusunu baştan sona, her çarpmayı ve her toplamayı tek tek yaparak çözüyoruz. Bu derste: - Tesis planlamanın dört sorusu: nereye kurulur, içeride nasıl dizilir, neyle taşınır, nerede depolanır. On derslik yol haritası. - Mantık: yerleşim her gün ödenen bir yol faturasıdır. Fatura = sefer × mesafe × birim maliyet; bütün akışların toplamı yerleşimin puanıdır (Heragu, Denklem 3.1). - En sık hata: çapraz iki bölüm arasını kuş uçuşu ölçmek (yaklaşık 28.3 m). Forklift koridorda dik açıyla gider: 20 + 20 = 40 m (dikdörtgensel mesafe). - Örnek 1 (sınav sorusu, a, b, c): 2'ye 2 atölye, hücre 20 m; depo, kesim, kaynak, montaj; günlük seferler 30, 24, 6, 24 ve 4 (boş palet dönüşü). Birinci yerleşimin puanı 2320 yük·m, ikincisinin 1880 yük·m; fark 440 yük·m. Metre başına 0.5 TL ile günde 220 TL, yılda 250 iş gününde 55000 TL; 33000 TL'lik yerleşim değişikliği 150 iş gününde kendini öder. Sağlama ve geri dönüş akışını unutmanın etkisi (fark 360'a düşer). - Prosedür: merkezleri koordinatla yaz, mesafe = |Δx| + |Δy|, sefer × mesafe ve topla, karşılaştır ve liraya çevir. - Örnek 2 (kısa varyant): iki büyük akış birden çaprazda kalırsa puan 2840. Bu atölyede 24 dizilim var ama yalnız üç farklı puan çıkar; en iyisi ikinci yerleşim. - Kural: büyük akış yan yana, küçük akış uzağa. Bölümler: 0:00 Kapak 0:03 Derse giriş ve yol haritası 0:45 Atölye: iki yerleşim, bir sınav sorusu 1:26 Mantık: yerleşim bir yol faturasıdır 2:48 En sık hata: kuş uçuşu mesafe 3:30 Örnek 1: soru ve prosedür 4:43 (a) Merkezler ve koridor mesafeleri 6:10 (a) Sefer × mesafe, toplam 2320 7:33 (b) İkinci yerleşim: 1880 8:57 (c) Liraya çevir, 150 günde geri ödeme 10:31 Örnek 2: üçüncü yerleşim 11:51 Ne yaptık? Yöntem geri sayımı 12:14 Kural ve sıradaki ders Sıradaki ders: ürün ağacı ve rota kartı — sefer sayıları nereden gelir? Kaynak kitap: S. S. Heragu, Facilities Design, 4. baskı (CRC Press, 2016), Bölüm 1.2–1.5 ve 3.3.5–3.3.6. Konu sırası, tanımlar ve değerlendirme ölçütü kitaptan alındı; 3D sahne, örnekler ve sayılar özgündür. Endüstri Mühendisliği öğrencileri için Tesis Planlama ve Tasarımı serisinin ilk dersi. Ön koşul: dört işlem ve koordinat okumak.