Üretim Teknolojileri #15 | Talaş Oluşumu ve Merchant Denklemi
Talaşlı İmalat ve Takım TezgahlarıEğitmen: Dr. Süleyman Burak ÇELİK
Şekil verdik, kestik, büktük; şimdi talaş kaldırarak işliyoruz. Sınavda soru şöyle gelir: talaş açısı 10° olan takımla dik kesme, kesme öncesi talaş 0.5, sonrası 1.25 mm, genişlik 3 mm; kesme kuvveti 1300, itme kuvveti 600 N. Kayma düzlemi açısı, sürtünme katsayısı, kayma gerilmesi ne, Merchant ne öngörür? Hepsini adım adım, her işlemi tek tek göstererek hesaplıyoruz. Bu derste: - Tek fikir: takım keser gibi değil iter gibi çalışır; metal dar bir kayma düzleminde kayarak yığılır, talaş kalınlaşır. - Üç klasik yanlış: talaş oranını ters almak; sürtünme katsayısını itme / kesme kuvveti sanmak; kayma düzlemi alanını eğiklik olmadan almak. - Soru 1 (sınav tipi, tam çözüm): r = 0.4; tan φ ≈ 0.4233, φ ≈ 22.95°; γ ≈ 2.59; F ≈ 816.6 N, N ≈ 1176.1 N, μ ≈ 0.694, β ≈ 34.78°; Fs ≈ 963.1 N, As ≈ 3.85 mm², τ ≈ 250 MPa; Merchant φ ≈ 32.6°. - Soru 2 (kısa varyant): talaş açısı 20° → Merchant φ ≈ 37.6°, kayma düzlemi ≈ %12 küçük. - Soru 3: siz deneyin, sonra çözüm (0.3 / 0.75 → r = 0.4). Bölümler: 0:00 Sınav sorusu: dik kesme 1:02 Tek fikir 2:06 Üç klasik yanlış 2:37 Soru 1: dik kesme 3:15 Adım 1: talaş oranı ve kayma açısı 4:29 Adım 2: sürtünme 5:36 Adım 3: kayma gerilmesi 6:29 Adım 4: Merchant 7:02 Soru 2: talaş açısı 20° 7:42 Soru 3: sıra sizde 7:54 Soru 3: çözüm 8:18 Ne yaptık? Yöntem geri sayımı 8:38 Akılda kalacak kural Gelecek derste: kesme gücü, özgül enerji ve kesme sıcaklığı. Kaynak kitap: M. P. Groover, Fundamentals of Modern Manufacturing: Materials, Processes, and Systems, 4. baskı — §21.2 dik kesme modeli, §21.3 kuvvetler ve Merchant denklemi (konu sırası ve kavramlar). Örnekler özgündür. Makine mühendisliği öğrencileri için Üretim (İmalat) Teknolojileri serisinin on beşinci dersi.