Mikroekonomi #10 | Tekel: Nedenleri, Kâr Maksimizasyonu ve Dara Kaybı

Eğitmen: Dr. Süleyman Burak ÇELİK

Sınavda şöyle gelir: talep tablosu verilir, marjinal maliyet altı buçuk liradır. Tekel kaç simit satar? Fiyatı kaç olur? Kârı ne kadardır? Rekabete göre toplum ne kaybeder? Bu derste: - Zihinsel model: tek musluk; tekel fiyat belirleyicidir, ama her yeni simit bütün fiyatı düşürür (marjinal hasılat fiyattan küçük) - Soru 1: su şebekesi, sabit maliyet 900 bin, marjinal maliyet 2 TL, 300 bin ton; bir firmada ortalama maliyet 900000 / 300000 + 2 = 5 TL, iki firmada 6 + 2 = 8 TL, üç firmada 9 + 2 = 11 TL - Soru 1: toplam maliyet bir ağda 900000 + 600000 = 1500000, iki ağda 1800000 + 600000 = 2400000; fark 900000 boşa gider → doğal tekel - Soru 2 (a): altın simit: toplam hasılat (bin TL) 0, 420, 750, 990, 1140, 1200, 1170; marjinal hasılat 14, 11, 8, 5, 2, −1 - Soru 2 (b): marjinal hasılat 8, 6,5'ten büyük → artır; 5, 6,5'ten küçük → dur; miktar 90 bin simit, fiyat 11 TL (marjinal hasılat fiyattan küçük) - Soru 2 (c): toplam maliyet 6,5 × 90 = 585; kâr 990 − 585 = 405 bin TL; sağlama (11 − 6,5) × 90 = 405 - Soru 3: rekabette 6,5 TL ve 180 bin simit; dara kaybı ½ × 90 × 4,5 = 202,5 bin TL; tüketici rantı rekabette 810, tekelde 202,5; 202,5 + 405 + 202,5 = 810 - Soru 4: tüketicinin fazladan ödediği 4,5 × 90 = 405 = şirketin kazancı: kâr bir aktarımdır, pasta küçülmez; kayıp yalnız dara kaybı 202,5 - Patentli ilaç ve jenerik; tekel = özel vergi tahsildarı Bölümler: 0:00 Giriş ve Sınav Sorusu 0:46 Kitap Anımı ve Bugünün Kapsamı 1:09 Tekel Nedir? Fiyat Belirleyici ve Giriş Engeli 1:39 Tekelin Üç Kaynağı ve Doğal Tekel 2:19 Soru 1: Su Şebekesi, Firma Sayısı ve Ortalama Maliyet 3:12 Soru 1: Toplam Maliyet, Giriş Yok 3:55 Hangisi Tekele Yakın? 4:20 Rekabetçi Firma ve Tekelin Talep Eğrisi 4:51 Soru 2: Altın Simit, Talep Tablosu 5:29 Soru 2 (a): Toplam ve Ortalama Hasılat 6:13 Soru 2 (a): Marjinal Hasılat 7:12 Soru 2 (b, c): Miktar, Fiyat ve Kâr 8:04 Soru 2: Tekelin Grafiği 8:53 Patentli İlaç ve Jenerik 9:28 Planlamacı ve Verimli Miktar 10:20 Soru 3: Dara Kaybı ve Rant 10:46 Soru 3 (a): Dara Kaybı Üçgeni 11:18 Soru 3 (b, c): Rekabet ve Tekelde Rant 12:05 Tekel Özel Bir Vergi Tahsildarıdır 12:35 Soru 4: Tekel Kârı Bir Aktarımdır 13:17 İki Tuzak 13:42 Bu Derste Öğrendiklerimiz 14:20 Akılda Kalan Kural ve Sıradaki Ders Sıradaki derste: tekel aynı malı farklı müşterilere farklı fiyattan satabilir mi? Devlet tekele karşı ne yapabilir? Fiyat farklılaştırma ve kamu politikası. Kaynak: N. Gregory Mankiw, Principles of Microeconomics, 7. baskı — Bölüm 15 (konu sırası, tanım ve problem tipi). Örnekler özgündür. Mikroekonomi serisinin onuncu dersi.

Bu videoyu izlemek için Premium üyelik gerekir.