Mikroişlemci #01 | Derse Giriş: Hesaplamanın Tarihi ve Intel Ailesi

Eğitmen: Dr. Süleyman Burak ÇELİK

30 tonluk ENIAC saniyede yaklaşık 100 bin işlem yapıyordu; 25 yıl sonra aynı işi 30 gramdan hafif bir çip yaptı. Bu ilk derste abaküsten çok çekirdekli işlemcilere uzanan yolu, Intel mikroişlemci ailesini ve bit sayısının neyi değiştirdiğini görüyoruz. Bu derste: - Mekanik çağ: abaküs, Pascal'ın dişlileri (3 çark → 1000 durum), Jacquard'ın delikli kartları, Babbage ve Ada Lovelace - Elektrik çağı: Hollerith, Zuse Z3 (5.33 Hz; 3 GHz ile ≈ 560 milyon kat fark), Colossus, ENIAC - Transistör (1947), tümleşik devre (1958) ve ilk mikroişlemci 4004 (1971): 4 bit, 2¹² = 4096 göz, komut başına 20 µs - Programlamanın gelişimi: makine dili, von Neumann, çevirmen dili, FORTRAN; bugün C ve çevirmen dili - 8 bitlik işlemciler: 8008, 8080 (64 KB, 10 kat hız), 8085 (≈ 769 bin toplama/s) - 16 bit: 8086/8088, 2²⁰ = 1 048 576 bayt; IBM PC; 80286 (16 MB) - 32 ve 64 bit: 80386 (4 GB), 80486, Pentium, Core2; 40 adres hattı ≈ 1 TB; çok çekirdek - Adres yolu ve veri yolu genişliği: 32 bitlik bir sayı 8 bitlik yolda 4, 32 bitlik yolda 1 aktarım - Ders yol haritası ve üç yanılgı Bölümler: 0:00 ENIAC'tan Tek Çipe 0:32 Derse Hoş Geldiniz 1:04 Mekanik Çağ 1:54 Elektrik Çağı 2:43 Transistörden Mikroişlemciye 3:28 Programlamanın Gelişimi 4:10 8 Bitlik İşlemciler 5:00 16 Bitlik İşlemciler 5:47 32 ve 64 Bit, Çok Çekirdek 6:32 Bit Sayısı Neyi Değiştirir? 7:15 Bu Bloğun Yol Haritası 7:40 Üç Yanılgı 8:21 Özet ve Sıradaki Ders Sıradaki derste mikroişlemci tabanlı bilgisayarın blok diyagramı, bellek haritası ve yolları. Kaynak kitap: Barry B. Brey, The Intel Microprocessors, 8. baskı — Bölüm 1, §1–1 (konu sırası ve problem tipleri). Örnekler özgündür. Elektrik-Elektronik ve Bilgisayar Mühendisliği öğrencileri için Mikroişlemci serisinin ilk dersi.