Ergonomi #07 | Bilgisayar İş Yeri: Oturak, Klavye, Ekran ve Karakter Yüksekliği

Eğitmen: Dr. Süleyman Burak ÇELİK

Ekran göz hizasına konunca yakın gözlüklü çalışan başını geriye atar; masa yüksekse ayakları boşta kalır; harf küçükse ekrana eğilir. Ergonomi serisinin yedinci dersinde bilgisayar iş yerini zeminden göze ölçüleriyle kuruyor, en küçük karakter yüksekliğini görsel açıdan bir sınav sorusuyla, her işlemi tek tek yaparak hesaplıyoruz. Bu derste: - Sezgi: zeminden göze kule — oturak, klavye, göz; oradan aşağı bakış çizgisi ve ekran. - Görsel açı: karakter yüksekliği ≈ açı (dakika) × uzaklık / 3438. - Klasik yanlışlar: ekranın ortasını göz hizasına koymak, sandalyeyi masaya göre ayarlayıp ayakları boşta bırakmak. - Örnek 1 (sınav sorusu, a, b, c): oturak 400 + 25 = 425 mm, klavye 655 mm; göz 1165 mm, ekran merkezi 1165 − 650 × sin 30° = 840 mm, kenarlar 970.5 / 709.5 mm; harf 20 × 650 / 3438 ≈ 3.78 mm → ölçek yüzde 150 (4.2 mm). - En sık hatalar: oturma göz yüksekliğini yerden sanmak, açı dakikasında 57.3 kullanmak. - Sağlama: 4.2 mm'lik harf 650 mm'de yaklaşık 22.2 açı dakikası; 15 dakikalık alt sınırın üstünde. - Örnek 2 (kısa varyant): sabit masa 720 mm → oturak 490 mm, 65 mm ayak desteği, ekran merkezi 905 mm. - Kural: zeminden göze kur, ekranı gözün altına koy, yazıyı uzaklıkla büyüt. Bölümler: 0:00 Kapak 0:03 Boyun, ayak ve küçük harf 0:40 Sezgi: zeminden göze kule, görsel açı 1:39 Klasik yanlışlar 2:03 Örnek 1: soru ve prosedür 3:01 (a) Oturak 425 mm, klavye 655 mm 3:36 (b) Ekran merkezi 840 mm ve kenarlar 4:52 (c) Karakter 3.78 mm, ölçek yüzde 150 5:52 Sağlama: 22.2 açı dakikası 6:37 Örnek 2: sabit masa 720 mm 7:19 Ne yaptık? Yöntem geri sayımı 7:39 Kural ve sıradaki ders Sıradaki ders: Gürültü: desibeller nasıl toplanır, günlük maruziyet nasıl hesaplanır? Kaynak kitap: K. Kroemer Elbert, H. Kroemer, A. Kroemer Hoffman, Ergonomics: How to Design for Ease and Efficiency, 3. baskı (Academic Press, 2018), Bölüm 10.3. Konu sırası, kurma sırası, ayar aralıkları ve görsel açı formülü kitaptan alındı; sahneler, örnekler ve sayılar özgündür. Endüstri Mühendisliği öğrencileri için Ergonomi serisinin yedinci dersi. Ön koşul: Ergonomi #01–#02 (persentil, oturma ölçüleri); temel trigonometri.