Enerji İletim Hatları #09 | Uzun Hat ve Dalga Empedansı: Eşdeğer π, Kayıpsız Hat ve SIL

Eğitmen: Dr. Süleyman Burak ÇELİK

380 kV'luk hattımız 600 km olsun ve alıcı ucu boşta kalsın: gönderen uçta 380 kV varken alıcı uçta yaklaşık 471 kV ölçülür. Bu derste hattı dağılmış parametreleriyle çözüyor; yayılma sabiti ve karakteristik empedansla hiperbolik ABCD parametrelerini, eşdeğer π devresini, kayıpsız hattı, dalga boyunu, dalga empedansı yüklemesini (SIL) ve kuramsal kararlılık sınırını adım adım hesaplıyoruz. Bu derste: - Hat denklemleri: dV/dx = zI, dI/dx = yV; yayılma sabiti γ = √(zy), karakteristik empedans Zc = √(z/y) - Kesin ABCD: A = D = cosh γℓ, B = Zc sinh γℓ, C = sinh γℓ / Zc - 400 km: A ≈ 0.912, B ≈ 108.3 Ω, C ≈ 1557 µS; eşdeğer π: Z' yüzde 3 küçük, Y'/2 yüzde 1.5 büyük - Kayıpsız hat: Zc = √(L/C) ≈ 263 Ω, β = ω√(LC), dalga hızı ışık hızının yüzde 99'u, 50 Hz'te dalga boyu yaklaşık 5950 km - SIL = V²/Zc ≈ 548 MW (tek iletkenle 358 MW): gerilim profili düz, reaktif güç sıfır - Boşta gerilim yükselir (Ferranti): 300 km'de yüzde 5.2, 600 km'de yüzde 24 - Kararlılık sınırı Pmax = SIL / sin βℓ: 300 km'de 3.21 SIL ≈ 1761 MW, 600 km'de 1.69 SIL - Üç yanılgı Bölümler: 0:00 Geçen Ders ve Bugün 0:29 Boşta Gerilim Neden Yükselir? 0:51 Dağılmış Parametreler: Hat Denklemleri 1:29 Hiperbolik ABCD Parametreleri 2:15 Sayılarla: 400 km Hat 3:04 Eşdeğer π Devresi 3:49 Kayıpsız Hat ve Dalga Boyu 4:41 Dalga Empedansı Yüklemesi (SIL) 5:18 Gerilim Profilleri 5:56 Kararlılık Sınırı 6:44 Üç Yanılgı 7:15 Özet ve Sıradaki Ders Sıradaki derste kayıplı hatta en büyük güç aktarımını, hatların pratik yüklenebilirliğini ve seri / paralel reaktif kompanzasyonu ele alıyoruz. Kaynak kitap: J. D. Glover, T. J. Overbye, A. B. Birchfield, M. S. Sarma, Power System Analysis and Design, SI, 7. baskı — §5.2–5.4 (konu sırası ve problem tipleri). Örnekler özgündür. Elektrik ve Elektrik-Elektronik Mühendisliği öğrencileri için Enerji İletim Hatları serisinin dokuzuncu dersi.