Ulaştırma #07 | Durma ve Geçme Görüşü: Kret Kurbası

Eğitmen: Dr. Süleyman Burak ÇELİK

Açılıştaki 3D animasyonda bir sürücü tepeye yaklaşıyor; tepenin ardında, yolda bir engel duruyor. Sürücünün gözünden çıkan görüş çizgisi tepeye değiyor ve ötesine geçemiyor: kısa bir kurbada görülen mesafe, durmak için gereken mesafeden kısa kalıyor. Kurba uzatılınca tepe yayılıyor, görüş çizgisi uzuyor ve görüş mesafesi durma mesafesini karşılıyor. Bu derste kret kurbasının en az ne kadar uzun olması gerektiğini hesaplıyoruz. Bu derste: - Durma görüş mesafesi SSD = V · tr + V² / (2a); tasarımda tr = 2.5 s, a = 3.4 m/s²; 90 km/h'te 62.5 + 91.9 ≈ 154.4 m; kitap eğimi sıfır alır. - Kret kurbasında en küçük uzunluk: görüş mesafesi kurbadan kısaysa Lm = A S² / (200 (√H1 + √H2)²), uzunsa Lm = 2S − 200 (√H1 + √H2)² / A. - Metrik göz yüksekliği 1.08 m ve engel yüksekliği 0.60 m ile sabit ≈ 658. - Kurbanın görüş mesafesinden uzun olduğu varsayımıyla Lm = K · A, K = SSD² / 658; K her zaman yukarı yuvarlanır; varsayım tutmasa da sonuç güvenli taraftadır; alt sınır ≈ 0.6 · V. - Özgün örnek: 90 km/h, +%2 → −%3 (A 5): K ≈ 36.2 → 37, L = 185 m; PVI km 1+500 → PC km 1+407.5, PT km 1+592.5, tepe km 1+481.5. - Önceki dersin kurbası (K 48) bu ölçütü sağlıyor; yaklaşık 98 km/h'e kadar yeterli. - Özgün örnek: A = 1 için formüller 36.2 m ve −349 m verir; tepe görüşü kesmez, alt sınır 0.6 · 90 = 54 m. - Geçme görüş mesafesi: dört bileşen; göz ve karşı araç yüksekliği 1.08 m → sabit 864, K = PSD² / 864; yalnız kret kurbalarında sorun. - Özgün örnek: PSD 300 m → K ≈ 104.2 → 105, A 5 için L = 525 m (durma için gerekenin ≈ 2.8 katı); kısa kurbalarda sollama yasaklanır. - Üç tuzak. Bölümler: 0:00 Geçen Ders ve Bugün 0:21 Bir Bakış: Tepenin Ardını Görmek 0:49 Durma Görüş Mesafesi 1:24 Kret Kurbasında Görüş 2:02 K Değeri ve Alt Sınır 2:40 Örnek 1: En Kısa Kret Kurbası 3:22 Örnek 2: Çok Yumuşak Bir Tepe 3:52 Geçme Görüş Mesafesi 4:30 Örnek 3: Geçme Görüşü İçin Kurba 5:00 Üç Tuzak 5:27 Özet Bir sonraki derste dere kurbası, gece far görüşü ve alt geçitler. Kaynak kitap: F. L. Mannering, S. S. Washburn, Principles of Highway Engineering and Traffic Analysis, 7. baskı (Wiley, 2020), Bölüm 3.3.2, 3.3.3 ve 3.3.5. Kitap ABD birimleriyle yazar (3.5 ft, 2 ft → 2158; geçmede 2800); derste Amerikan tasarım kılavuzunun metrik değerleri kullanıldı (1.08 m, 0.60 m → 658; geçmede 864). Konu sırası, tanımlar ve bağıntılar kitaptan alındı; 3D sahne, örnekler ve sayılar özgündür. Açılıştaki 3D klipte düşey ölçek abartılıdır. İnşaat Mühendisliği öğrencileri için Ulaştırma serisinin 7. dersi. Ön koşul: önceki iki ders (durma mesafesi, düşey kurbalar).