Temel Mühendisliği #17 | Kazıklar II: Çevre Sürtünmesi (Kritik Derinlik, α ve λ)

Eğitmen: Dr. Süleyman Burak ÇELİK

Sınavda şöyle bir soru geliyor: geçen dersin kazığı, 40'a 40 santimetre, 15 metre. Kum; yeraltı suyu 4 metrede. Yanal basınç katsayısı K 0.8; kazık ile zemin arasındaki sürtünme açısı φ′'nin 0.8 katı. Çevre sürtünmesi ne kadar? Kazık toplam ne taşır? Bu derste kumda birim sürtünmeyi ve kritik derinliği, kilde α ve λ yöntemlerini ve TBDY 2018 dayanım katsayılarını görüyor, bu sınav sorusunu bütün şıklarıyla, hiçbir işlemi atlamadan çözüyoruz. Bu derste: - Dar merdiven sezgisi: duvarı ne kadar sıkı iterseniz sürtünme o kadar büyür; kazıkta bu itme yanal basınçtır ve derinlikle artar. Kumda yaklaşık 15 kazık çapından sonra birim sürtünme artık büyümez. - Bağıntılar: Qs = Σ p ΔL f; kumda f = K σ′o tan δ′, kritik derinlik L′ = 15D'nin altında sabit; çakma kazıkta K ≈ Ko … 1.8 Ko, δ′ = 0.5–0.8 φ′. Kilde α yöntemi f = α cu, λ yöntemi fav = λ (σ̄′o + 2 cu). TBDY 2018: Qtv = Qks / 1.5 + Qku / 2.0 (yükleme deneyiyle 1.3 ve 1.5). - Klasik yanlış: birim sürtünmeyi kazık ucuna kadar büyütmek (kritik derinliği unutmak): 933.5 kN çıkar, doğrusu 692.9 kN. - Soru 1: p = 1.6 m, L′ = 6 m; σ′ = 72 ve 91.38 kPa; K tan δ′ ≈ 0.383, f(L′) ≈ 35.0 kPa; alan 144 + 163.38 = 307.38; Qs ≈ 188.5 + 504.4 = 692.9 kN; Qu ≈ 1097.8 kN; FS 3 ile ≈ 365.9 kN; TBDY ile ≈ 461.9 + 202.5 = 664.4 kN. - Soru 2 (kısa varyant): aynı kazık kilde, cu = 60 kPa: α = 0.62, f = 37.2 kPa, Qs = 892.8 kN; λ ile sağlama ≈ 888.8 kN. Bölümler: 0:00 Bugünün Sorusu: Gövde Ne Taşır? 0:46 Dar Merdiven Sezgisi 1:07 Kumda ve Kilde Çevre Sürtünmesi, TBDY 2018 2:06 Klasik Yanlış: Kritik Derinliği Unutmak 2:24 Soru 1: Kumda Çevre Sürtünmesi (a, b, c, d) 3:10 (a) Kritik Derinlik, (b) Birim Sürtünme 4:02 (c) Toplam Sürtünme, (d) Tasarım 5:33 Soru 2 (Kısa Varyant): Kilde α ve λ 6:40 Ne Yaptık? 7:08 Akılda Kalan Kural Bir sonraki derste kazığın oturmasını ve negatif çevre sürtünmesini göreceğiz. Kaynak kitap: B. M. Das, Principles of Foundation Engineering, 8. baskı (Cengage, 2016), Bölüm 9.12–9.13; Türkiye uygulaması: TBDY 2018, 16.9.3 (Qtv = Qks/γRs + Qku/γRu; Tablo 16.4: çevre sürtünmesi 1.5, uç 2.0; yükleme deneyiyle 1.3 ve 1.5). Konu sırası, tanımlar ve bağıntılar kitaptan ve yönetmelikten alındı; animasyon, figürler, örnekler ve sayılar özgündür. İnşaat Mühendisliği öğrencileri için Temel Mühendisliği serisinin 17. dersi.

Bu videoyu izlemek için Premium üyelik gerekir.