Betonarme #05 | Yapı Güvenliği: Sınır Durumları, Yük Katsayıları ve Yük Birleşimleri
Betonarmede Yapı Güvenliği ve Yük BirleşimleriEğitmen: Dr. Süleyman Burak ÇELİK
Açılışta 3D animasyonda üç açıklıklı sürekli bir kiriş: her açıklık 6 metre. Sabit yükte orta açıklık momenti 18 kNm; üç açıklığa da hareketli yük koyunca 31.5 kNm. Sonra kenar açıklıklardaki hareketli yükü kaldırıyoruz: yük azaldı ama orta açıklık daha çok sarkıyor ve moment 58.5 kNm'ye çıkıyor. Yükü azalttık, moment neden arttı? Her hesap adım adım, hiçbir işlem atlanmadan. Bu derste: - Temel koşul: dayanım, yük etkisinden küçük olmamalı. Taşıma gücü ve kullanılabilirlik sınır durumları; önce taşıma gücüne göre boyutlandırma, sonra kullanılabilirlik kontrolü. - Dayanım ve yük birer olasılık dağılımı: karakteristik değerler, aşılma olasılığı yaklaşık yüzde 10; malzeme ve yük katsayıları. - Taşıma gücü varsayımları: düzlem kesit, çekmede betonun ihmali, tam aderans, en dış lifte ezilme birim kısalması, elasto-plastik çelik. - Yükler: sabit, hareketli, rüzgâr, deprem, toprak basıncı; TS 498 hareketli yükleri (1.5 / 2.0 / 3.5 / 5.0 kN/m²) ve 4 × 5 m'lik odada 40 kN. - TS 500 birleşimleri: 1.4G + 1.6Q, 1.0G + 1.2Q + 1.2T, 1.0G + 1.3Q + 1.3W, 0.9G + 1.3W; depremli birleşim. - Hareketli yükün en elverişsiz düzenlenmesi: hesap yükleri 28 ve 24 kN/m ile orta açıklık 46.8 değil 90 kNm; B mesnedi −201.6 kNm. - Kolon örneği: G = 600, Q = 250, W = ±200 kN ile 1240 / 1185 / 280 kN. - Üç tuzak: kullanılabilirlikte katsayılı yük kullanmak, hareketli yükü her açıklığa koyup bırakmak, yalnız en büyük birleşime bakmak. Bölümler: 0:00 Geçen Ders ve Bugün 0:21 Bir Deney: Hareketli Yükün Yeri 1:01 Dayanım ve Yük Etkisi 1:43 Neden Katsayı? 2:27 Taşıma Gücü Varsayımları 3:03 Yükler 4:09 Yük Birleşimleri 5:29 Hareketli Yük Düzenlemesi 6:29 Üç Tuzak 6:57 Özet Bir sonraki derste aderans, kenetlenme ve donatı eklerine geçiyoruz. Kaynak kitap: Kutlu Darılmaz, Betonarme (Birsen Yayınevi, 2022), §3.1–3.6. Kitap TS 500 ve TBDY 2018'e göre yazılmıştır. Konu sırası, tanımlar ve bağıntılar kitaptan alındı; sürekli kiriş, oda ve kolon örnekleri özgündür. İnşaat Mühendisliği öğrencileri için Betonarme serisinin beşinci dersi.