Makina Teorisi #06 | Biyel Eğrileri, Kognatlar, Doğru Çizgi ve Bekleme Mekanizmaları

Eğitmen: Dr. Süleyman Burak ÇELİK

Bir dört çubuğun biyeline üç ışık taktık. Açılıştaki 3D animasyonda krank dönerken mavi ışık bir oval, turuncu ışık ucunda neredeyse duran bir damla, mor ışık kendini kesen bir sekiz çiziyor. Aynı biyel, üç farklı yol. Bu derste biyel eğrilerini, aynı eğriyi çizen farklı düzenekleri, doğru çizgi ve bekleme mekanizmalarını görüyoruz. Her hesap adım adım, hiçbir işlem atlanmadan. Bu derste: - Biyel eğrileri: biyel hem döner hem öteler; dört çubukta eğri en çok 6. dereceden; nokta biyel çizgisinin dışında da olabilir (üçgen plaka); boylar aynı oranda büyürse biçim aynı kalır - Atlas çizgileri: her çizgi krankın 5°'si → 360 / 5 = 72 çizgi; 60 dev/dk'da bir çizgi 1 / 72 ≈ 0.0139 s; 3 mm arayla 3 · 72 = 216 mm/s, 1 mm arayla 72 mm/s - Sivri uç ve düğüm: yuvarlanan 30 mm'lik teker — bir turda 2π · 30 ≈ 188.5 mm, en üst nokta ≈ 377 mm/s, yere değen noktanın hızı 0 ama ivmesi 0 değil; düğümde iki geçiş, iki farklı hız - Kognatlar (Roberts–Çebişev): aynı eğriyi üç dört çubuk çizer; benzerlik oranı 70 / 80 = 0.875, üçüncü sabit mafsal 100 · 0.875 = 87.5 mm; kognatlar 70 / 26.25 / 61.25 / 87.5 ve ≈ 10.4 / 24.4 / 27.8 / 34.8 mm - Doğru çizgi mekanizmaları: Watt (1784), Roberts, Çebişev, Hoeken; Hoeken ile Çebişev kognattır; yalnız pimlerle tam doğru için en az 6 çubuk; Peaucellier'in 8 çubuklu tam doğru mekanizması - Hoeken sayılarla (20 / 40 / 50 / 50, AP 100 mm): 180°'de ≈ 78.9 mm doğru, sapma ≈ 0.195 mm (≈ % 0.25), 0.5 s, ortalama ≈ 157.8 mm/s, ortadaki 120°'de 150 … 168 mm/s - Bekleme: kam kolay ama pahalı; Hoeken doğrusuna oluklu kol → 180° (0.5 s) bekleme, ≈ 23° salınım, ≈ 0.6° titreşim; çember yayıyla bekleme - Üç klasik tuzak: büyütünce biçimin değiştiğini sanmak, sivri uçta ivmeyi de sıfır sanmak, çubuklu beklemeyi tam durma sanmak Bölümler: 0:00 Biyelde üç ışık, üç yol 0:31 Biyel eğrileri ve atlas 1:24 Sivri uç ve düğüm 2:11 Kognatlar: aynı eğri, üç düzenek 3:31 Yaklaşık doğru çizgi 4:12 Hoeken mekanizması: sayılarla 5:00 Bekleme mekanizması 5:48 Üç tuzak 6:12 Özet ve sıradaki ders Sıradaki ders: konum analizi — koordinatlar, yer değiştirme ve vektör döngüsü. Kaynak kitap: Robert L. Norton, Design of Machinery, 2. baskı — Bölüm 3, §3.6–3.9 (konu sırası ve kavramlar). Örnekler özgündür. Makine, Mekatronik, Endüstri ve Uçak Mühendisliği öğrencileri için Makina Teorisi serisinin altıncı dersi.

Bu videoyu izlemek için Premium üyelik gerekir.