MATLAB Temel #27 | Simulink: Yay–Kütle–Sönümleyici Modeli, Simülasyon ve Teori

Eğitmen: Dr. Süleyman Burak ÇELİK

MATLAB Temel serisinde eksik kalan konuları tamamlamaya devam ediyoruz. Bu derste Simulink'e geçiyor, bir sistemi denklem yazarak değil blokları birbirine bağlayarak modelliyoruz. Yay, kütle ve sönümleyiciden oluşan bir sistemin fiziğini Newton'un ikinci yasasıyla kuruyor, ardından aynı denklemi Simulink'te Step, toplama, kazanç, iki integratör ve geri besleme bloklarıyla modelliyoruz. Kazançlara sayı yerine değişken adı yazıp sim komutuyla modeli çalıştırıyor, kütlenin hareketini Simulink'in gerçek çıktısıyla süren 3B bir modelde izliyoruz. Kütlenin sonunda F/k konumunda durduğunu, sönüm oranı ve doğal frekansla teorik tepe değerini hesaplayıp simülasyonla birebir aynı çıktığını gösteriyoruz. Son olarak modele dokunmadan sönümleyiciyi güçlendirip salınımın nasıl kaybolduğunu, otomobil amortisörü örneğiyle görüyoruz. Ekrandaki her komut, diyagram ve grafik MATLAB/Simulink R2026b'de gerçekten çalıştırıldı. Bu derste: 1. Yay–kütle–sönümleyici: Newton'un ikinci yasası 2. Simulink blokları: Step, Sum, Gain, Integrator, To Workspace 3. Geri besleme ile modelleme 4. sim komutu ve çalışma alanı değişkenleri 5. Denge konumu F/k 6. Sönüm oranı, doğal frekans ve teorik tepe değeri 7. Parametre değiştirerek deney: amortisör örneği Bölümler: 0:00 MATLAB Temel #27: Simulink 0:34 Fizik: Newton'un ikinci yasası 1:14 Modeli bloklarla kurmak 1:59 Simülasyon: sim('yay_kutle') 2:37 Teoriyle kontrol 3:20 Parametre değiştir: sönümleyici 3:56 Toparlayalım: beş kural 4:27 Sonraki ders: genel mühendislik sistemleri Kaynak kitap: MathWorks MATLAB/Simulink R2026b belgeleri (Step, Sum, Gain, Integrator, To Workspace, sim) ve ikinci dereceden sistemlerin basamak cevabı. Anlatım, örnekler ve ekranlar özgündür. Hedef kitle: MATLAB'e yeni başlayan tüm mühendislik öğrencileri. Ön koşul: MATLAB Temel #17 (Değişkenler) ve #21 (Fonksiyon Çağırma).