Yüksek Gerilim Tekniği #04 | Alternatif Yüksek Gerilim: Test Transformatörü ve Kaskad Bağlantı

Eğitmen: Dr. Süleyman Burak ÇELİK

Bir test nesnesine 300 kilovolt alternatif gerilim uygulamak için ne kadar güçlü bir transformatör gerekir, 900 kilovolt gerekirse ne yapılır? Bu derste alternatif test geriliminin tanımını, test kaynağının gücünü, tek birimli ve orta noktalı test transformatörünü, kaskad bağlantıyı ve kapasitif yükte çıkış geriliminin neden yükseldiğini görüyoruz. Bu derste: - Test gerilimi: tek fazlı, toprağa karşı, tepe / etkin = √2 ± %5; test değeri = tepe / √2 (delinme tepeyi izler) - Tepesi basık dalga: %4 üçüncü harmonik → oran 1.357; etkin 200 kV iken test değeri ≈ 192 kV - Test seviyeleri: Vt / Vm ≈ 1.9'a kadar (145 kV → ≈ 275 kV); demir çekirdekte akı V / f ile orantılı - Kaynak gücü Pn = k Vn² ω Ct: 300 kV, 1000 pF, k = 2 → 56.5 kVA, 188 mA; 1 km kablo 200 kV'ta 3.46 MVA - Kısa süreli anma, ani delinme ve 10–100 kΩ sönümleme direnci (gerilimi yalnız ≈ %0.05 değiştirir) - Tek birimli test transformatörü: katmanlı sargı, eşit katman kapasitansı, yamuk kesit - Orta noktası çekirdekte birim: tank V/2'de, dengeleme ve uyarma sargıları - Kaskad transformatörler: 3 × 300 kV = 900 kV; tanklar 0 / 300 / 600 kV; primerler 150 / 300 / 450 kVA - Bileşke kaçak reaktans Xres = 3Xh + 5Xe + 14Xp (eşit x'te 9x yerine 22x) - Kapasitif yükte seri rezonans: 2 nF, 203 H → f0 = 250 Hz, çıkış ≈ %4.2 yüksek - Üç yanılgı Bölümler: 0:00 Geçen Dersler ve Bugün 0:24 Hangi Transformatör? 0:48 AA Test Geriliminin Tanımı 1:19 Tepesi Basık Bir Dalga 2:02 Test Seviyeleri ve Frekans 2:43 Test Kaynağının Gücü 3:22 Test Kapasitansları 4:03 Kısa Süre, Ani Delinme, Sönümleme 4:46 Tek Birimli Test Transformatörü 5:25 Orta Noktası Çekirdekte 5:56 Kaskad Transformatörler 6:28 Kaskadda Yük Dağılımı 7:00 Bileşke Kaçak Reaktans 7:35 Kapasitif Yükte Gerilim Yükselmesi 8:19 Üç Yanılgı 8:51 Özet ve Sıradaki Ders Sıradaki derste bu rezonansı bilerek kullanıyoruz: seri rezonans test devreleri. Kaynak kitap: E. Kuffel, W. S. Zaengl, J. Kuffel, High Voltage Engineering: Fundamentals, 2. baskı — §2.2 ve §2.2.1 (konu sırası ve problem tipleri). Örnekler özgündür. Elektrik ve Elektrik-Elektronik Mühendisliği öğrencileri için Yüksek Gerilim Tekniği serisinin dördüncü dersi.