Tıbbi Biyoloji ve Genetik #18 | Bağlantı, Rekombinasyon ve LOD Skoru

Hastalığın Genetik Temelini Bulmak

Eğitmen: Dr. Süleyman Burak ÇELİK

Dominant hastalıklı bir annenin on çocuğundan sekizinde hastalık aleli bir belirteç aleliyle birlikte geçmiş, ikisinde ayrılmış: hastalık geni o belirtecin yanında mı, veri bunu kanıtlar mı? Bu derste kromozomu bir kurdele, mayozdaki parça değişimini bir makas gibi düşünerek rekombinasyon sıklığını (teta), santimorgan ve fiziksel haritayı, faz ve haplotip kavramlarını kuruyoruz. Fazı bilinen bir soy ağacında teta ve LOD skorunu adım adım hesaplıyor, fazı bilinmeyen ailede iki fazın ortalamasını alıyor, aileleri toplayarak bağlantı eşiğini geçiyor ve bağlantı dengesizliğini haplotip sıklıklarıyla ölçüyoruz. Tıp, hemşirelik, ebelik ve sağlık bilimleri öğrencileri için. Bu derste: - Bağımsız dağılım ve aynı kromozomdaki lokuslar; "aynı kromozomda olmak birlikte kalıtılmak demektir" yanılgısı - Zihinsel model: kurdele ve makas; teta neden en çok 0,5 - Genetik harita (santimorgan) ve fiziksel harita (megabaz), rekombinasyon sıcak noktaları - Faz (cis / trans), haplotip, bilgi verici ebeveyn; olabilirlik oranı ve LOD skoru, eşik LOD ≥ 3 (1000 : 1) - Örnek 1: fazı bilinen otozomal dominant soy ağacında rekombinantları sayıp teta ve LOD hesabı; "LOD pozitifse bağlantı kanıtlandı" yanılgısı - Örnek 2: fazı bilinmeyen ailede iki fazın ortalaması; fazı bilmek kanıtı güçlendirir - Örnek 3: üç ailenin LOD skorlarını aynı tetada toplamak; santimorgan ve megabaz tahmini, lokus heterojenliği - Bağlantı dengesizliği, haplotip blokları - Örnek 4: gözlenen ve beklenen haplotip sıklığından D - Ders özeti ve tek kural Bölümler: 0:00 Sınav sorusu: hastalık geni belirtecin yanında mı? 0:25 Giriş: hastalık genini kromozomda bulmak 1:03 Kurdele ve makas modeli 1:49 Bağımsız dağılım, bağlantı ve teta 2:33 Genetik harita ve fiziksel harita 3:15 Faz, haplotip ve LOD skoru 4:02 Örnek 1: fazı bilinen ailede teta ve LOD 8:01 Örnek 2: fazı bilinmeyen aile 9:26 Örnek 3: aileleri toplamak 11:18 Bağlantı dengesizliği 12:08 Örnek 4: bağlantı dengesizliğini ölçmek 13:39 Bu derste öğrendiklerimiz 14:09 Akılda kalan kural ve sonraki ders Sıradaki derste ilişkilendirme çalışmaları ve hastalık genini bulmak. Kaynak kitap: R. L. Nussbaum, R. R. McInnes, H. F. Willard, Thompson & Thompson Genetics in Medicine, 8. baskı (Elsevier, 2016), Bölüm 10 (hastalığın genetik temelini bulmak: bağımsız dağılım, rekombinasyon, genetik harita, bağlantı dengesizliği, LOD skoru, fazı bilinen ve bilinmeyen soy ağaçları). Kitabın Türkçe çevirisi yok; Türkçe terimler Guyton Tıbbi Fizyoloji ve Lippincott Biyokimya Türkçe baskılarından. Tanımlar ve sayısal değerler kitaptan alındı; 3D sahne, şekiller ve hesap örnekleri özgündür. Dört örneğin soy ağaçları ve sayıları özgün ders örneğidir (LOD tanımı ve eşik 3 kitaptan); kurdele ve makas modeli ile Blender kliplerindeki sayımlar özgündür. Bu video eğitim amaçlıdır, tıbbi tavsiye değildir. Videoda tanı, tedavi ya da hastaya yönelik öneri yoktur; klinik örnekler yalnız temel bilimi anlatmak içindir. Tıp ve sağlık bilimleri öğrencileri için Tıbbi Biyoloji ve Genetik serisinin 18. dersi.

Bu videoyu izlemek için Premium üyelik gerekir.