PLC #04 | Zamanlayıcılar: TON, TOF, TP ve TONR — Gecikmeli Açma, Kapama, Darbe, Biriktirici

Eğitmen: Dr. Süleyman Burak ÇELİK

Bant neden butona bastıktan 3 saniye sonra kalkıyor, son kutudan sonra neden 5 saniye daha dönüyor? Bu derste PLC zamanlayıcılarını (gecikmeli açma TON, gecikmeli kapama TOF, darbe TP ve biriktirici TONR) zaman diyagramlarıyla adım adım çözüyoruz: kesintili basışta TON ile TONR farkı, kutu sensörüyle TOF, 200 saatlik bakım sayacı ve zamanlayıcının neden tam ayar süresinde değil ilk taramada değiştiği. Bu derste: - Zamanlayıcı = kum saati: TON giriş 1 iken, TOF giriş 0 iken sayar; TP sabit süreli darbe; TONR biriktirir - Örnek 1 (a): TON 3 s, basışlar 0–2 ve 3–7 s → çıkış 6. saniyede (kesinti sıfırlar) - Örnek 1 (b): TONR ile 2 s saklanır → 3 + 1 = 4. saniye - Örnek 1 (c): TOF 5 s, kutular 0–1, 2–3, 9–10 s → bant 0–8 ve 9–15 s, toplam 14 s - Örnek 2 (a): bakım sayacı TONR 200 h, günde 6 h → 33 günde 198 h, 34. günün ilk çalışmasının sonunda uyarı - Örnek 2 (b): TON 100 ms, tarama 30 ms → çıkış 120 ms'de (20 ms fazla, bir taramadan az) - Siz deneyin: TP 2 s, basışlar 0, 1, 3 s → iki darbe; TOF 4 s → 0–5 ve 6–11 s, 10 s - Zamanlayıcılar ladder yorumlayıcısında S7'deki gibi (başlangıç anı + geçen süre) doğrulandı Bölümler: 0:00 Neden 3 s sonra kalkıyor, 5 s daha dönüyor? 0:38 Mantık: dört zamanlayıcı, bir giriş 1:15 Klasik tuzaklar ve konunun haritası 1:48 Örnek 1 — sınav sorusu: kalkış ve duruş gecikmesi 2:18 Örnek 1 (a) — gecikmeli açma (TON) 2:45 Örnek 1 (b) — biriktirici (TONR) 3:08 Örnek 1 (c) — gecikmeli kapama (TOF) 3:44 Örnek 2 (a) — bakım sayacı (200 saat) 4:18 Örnek 2 (b) — tarama zamanlayıcıyı geciktirir 4:51 Örnek 3 — şimdi siz deneyin 5:41 Ne yaptık? Yöntem geri sayımı 6:01 Akılda kalsın + sonraki ders Sonraki derste: sayıcılar — yukarı (CTU), aşağı (CTD), çift yönlü (CTUD) ve yazılım sayıcısının hız sınırı. Kaynak: Siemens S7-1200 Programmable Controller System Manual (V4.5) ve AutomationDirect PLC Handbook — S7 §8.2 (s. S7 205–212) (konu sırası ve kavramlar). Senaryolar ve sayılar özgündür; marka bağımsız anlatılır. Elektrik-Elektronik, Mekatronik ve Otomasyon öğrencileri için PLC serisinin dördüncü dersi.