Elektrik Makineleri #16 | Senkron Generatörün Eşdeğer Devresi ve Fazör Diyagramı

Eğitmen: Dr. Süleyman Burak ÇELİK

Senkron generatöre yük bağlayınca uç gerilimi neden iç gerilimden farklı olur? Açılışta 3D animasyonda generatör sabit hızda ve sabit uyartımla dönüyor; uçlarına bir voltmetre bağlı. Boşta 445 volt, lambalarla 400, motorlarla 313, kondansatörlerle 517 volt. Hız aynı, uyartım aynı; değişen yalnızca yükün türü. Bugün endüvi reaksiyonunu, senkron reaktansı, eşdeğer devreyi ve fazör diyagramını kuruyoruz. Her hesap adım adım, hiçbir işlem atlanmadan. Bu derste: - Endüvi reaksiyonu: yük akımının stator alanı rotor alanını bozar; V = E + E_stat, B_net = B_R + B_S, iç açı δ - Reaksiyon gerilimi akımın 90° gerisinde ve akımla orantılı → endüktans; senkron reaktans X_S = X + X_A - V = E − jX_S·I − R_A·I; tam eşdeğer devre (alan devresi + üç faz), yıldız / üçgen, faz başına devre - Sayılarla: 400 V, 40 A, R_A = 0.15 Ω, X_S = 2.5 Ω → V = 230.9 V, düşümler 6 V ve 100 V - Birim güç katsayısı: E = 236.9 + j100 → 257.2 V, δ ≈ 22.9° - Geri 0.8: E = 295.7 + j76.4 → 305.5 V; ileri 0.8: E = 175.7 + j83.6 → 194.6 V - Açılıştaki deney: aynı uyartımla hat gerilimi 445 / 400 / 313 / 517 V; R_A ihmal edilirse 251.7 V (%2 fark) - Üç tuzak: yükte V = E sanmak, X_S'yi yalnız sargı endüktansı sanmak, yükün türü fark etmez sanmak Bölümler: 0:00 Geçen Ders ve Bugün 0:24 Aynı Uyartım, Farklı Yük 0:59 Endüvi Reaksiyonu 1:32 Senkron Reaktans 2:08 Tam Eşdeğer Devre 2:39 Sayılarla 3:09 Birim Güç Katsayısı 3:43 Geri Güç Katsayısı 4:34 İleri Güç Katsayısı 5:10 Açılıştaki Deney 5:56 Üç Tuzak 6:24 Özet ve Sıradaki Ders Sıradaki derste senkron generatörün güç ve tork bağıntılarına geçiyoruz. Kaynak kitap: Stephen J. Chapman, Electric Machinery Fundamentals, 5. baskı — Bölüm 4.4–4.5 (konu sırası ve problem tipleri). Örnekler özgündür. Elektrik-Elektronik, Mekatronik, Enerji ve Makine Mühendisliği öğrencileri için Elektrik Makineleri serisinin on altıncı dersi.

Bu videoyu izlemek için Premium üyelik gerekir.