İş Etüdü #01 | İş Etüdüne Giriş: Verimlilik, Metot ve Standart Zaman

Eğitmen: Dr. Süleyman Burak ÇELİK

Bir montaj istasyonunda 6 işçi günde 1440 parça çıkarıyor. Parça kutuları öne alınınca bir parça kaç dakika sürmeli, kaç işçi yeter, kaç lira kazandırır? İş Etüdü serisinin ilk dersinde dersin iki büyük sorusunu (iş nasıl yapılmalı, ne kadar sürmeli?) bu sınav sorusuyla, her işlemi tek tek yaparak çözüyoruz. Bu derste: - İş etüdünün iki kolu: metot etüdü ve iş ölçümü; süreyi katlı bir kule gibi düşünmek (işin kendisi + tasarım kusuru + kötü metot + yönetim eksikleri + işçi kayıpları). - Verimlilik = çıktı / girdi (parça / adam-saat). - Gözlenen süre → normal süre (× performans derecesi) → standart zaman (× (1 + pay)). - En sık hata: kronometrede görülen süreyi doğrudan standart saymak (günde 480 parça eksik). - Örnek 1 (sınav sorusu, a, b, c): 1440 / 48 = 30 parça/adam-saat; 1.0 × 1.25 × 1.2 = 1.5 dk; 60 / 1.5 = 40 (yüzde 33 artış); 2160 / 480 = 4.5 → 5 işçi; 1920 TL/gün, 480000 TL/yıl tasarruf; sağlama 1600 ≥ 1440. - Prosedür: verimlilik, standart zaman, işçi sayısı (yukarı yuvarla), maliyet ve sağlama. - Örnek 2 (kısa varyant): talep 1800 parça → 2700 / 480 ≈ 5.6 → 6 işçi; gerçekleşen verimlilik 37.5. - Kural: önce metot, sonra saat. Bölümler: 0:00 Kapak 0:03 Derse giriş ve yol haritası 0:58 Montaj tezgâhı: kutuları öne almak 1:37 Süre kulesi, iki alet ve standart zaman 2:50 Klasik yanlış: gözlenen süreyi standart saymak 3:22 Örnek 1: soru ve prosedür 4:11 (a) Bugünkü verimlilik 5:03 (b) Gözlenen → normal → standart 6:06 (c) Kaç işçi gerekir? 7:22 (c) Liraya çevirmek ve sağlama 8:26 Örnek 2: talep 1800 parça 9:25 Ne yaptık? Yöntem geri sayımı 9:46 Kural ve sıradaki ders Sıradaki ders: Pareto analizi ve balık kılçığı — hangi işe önce el atacağız? Kaynak kitap: A. Freivalds, Niebel's Methods, Standards, and Work Design, 13. baskı (McGraw-Hill, 2014), Bölüm 1.1–1.2 ve 10.6–10.8. Konu sırası, tanımlar ve formüller kitaptan alındı; 3D sahne, örnekler ve sayılar özgündür. Endüstri Mühendisliği öğrencileri için İş Etüdü serisinin ilk dersi. Ön koşul: dört işlem ve yüzde hesabı.