Histoloji ve Embriyoloji #22 | Üriner Sistem: Nefron, Süzme Bariyeri, Tübüller ve Değişici Epitel

Üriner Sistem

Eğitmen: Dr. Süleyman Burak ÇELİK

Böbrek korteksinden bir kesitte yan yana iki kıvrımlı tübül var: birinin hücreleri iri ve koyu pembe, lümeni dolu ve tüylü; ötekinin hücreleri küçük ve soluk, lümeni boş. Hangisi hangi tübül ve birincinin lümeni neden dolu? Bu derste böbreğin yapısını, kanın yolunu, böbrek cisimciğini ve süzme bariyerini, proksimal tübülü, Henle kulpunu, distal tübülü, jukstaglomerüler aparatı, toplayıcı kanalı, üreter, mesane ve üretrayı ve değişici epiteli çözümlü sınav sorularıyla adım adım kuruyoruz. Tıp, hemşirelik, ebelik ve sağlık bilimleri öğrencileri için. Bu derste: - Zihinsel model: arıtma tesisi — süzgeç (böbrek cisimciği), geri kazanım hattı (tübüller), son ayar vanası (toplayıcı kanal), taşıma ve depo (idrar yolları) - Böbreğin yapısı: korteks, medulla, 8–15 piramit, papilla, kaliks; yaklaşık 1.25 milyon nefron - Kanın yolu: arkuat ve interlobüler arterler, aferent ve eferent arteriyol, peritübüler kılcallar ve vasa recta - Örnek 1: süzme — 100 × 20 / 100 = 20 mL, 180 / 3 = 60 kez; pencereli endotel, glomerüler bazal membran (300–360 nm, ~70 kDa), podosit ve yarık diyaframı; 300 / 30 = 10 - Örnek 2: süzüntünün yolculuğu — proksimal tübülde 180 / 2 = 90 litreden fazla su, Henle kulpu (60 → 30 µm), distal tübül, toplayıcı kanal (40 → 200 µm), antidiüretik hormon ve akuaporin - Sınav klasiği: suyun çoğu toplayıcı kanalda mı geri alınır? Yarısından fazlası proksimal tübülde - Jukstaglomerüler aparat: makula densa, renin taşıyan JG hücreleri, lakis hücreleri; renin–anjiyotensin–aldosteron döngüsü - Kaliks, üreter, mesane ve üretra: değişici epitel (ürotel), şemsiye hücreleri ve üroplakin plakları; boş mesanede 5–7, dolu mesanede 2–3 sıra - Örnek 3: beş kesit — proksimal ve distal kıvrımlı tübül, ince kol, toplayıcı kanal, değişici epitel; girişteki sorunun cevabı - Üç yanılgı, ders özeti ve tek kural Bölümler: 0:00 Korteksteki iki tübül: hangisi hangisi? 0:24 Derse giriş 0:56 Böbreğin yapısı ve model: arıtma tesisi 1:41 Böbreğin kan akımı 2:19 Örnek 1: süzme ve süzme bariyeri 2:55 Böbrek cisimciği ve bariyerin üç tabakası 4:44 Örnek 2: süzüntünün tübüllerdeki yolculuğu 6:25 Toplayıcı kanal ve antidiüretik hormon 7:23 Jukstaglomerüler aparat 8:22 Üreter, mesane, üretra ve değişici epitel 9:17 Örnek 3: beş kesiti tanıma 11:05 Üç yanılgı 11:26 Ders özeti 11:47 Kural ve sıradaki ders Sıradaki derste iç salgı bezlerine geçiyoruz: hipofiz, böbreküstü bezi ve tiroit. Kaynak kitap: A. L. Mescher, Junqueira's Basic Histology: Text and Atlas, 16. baskı (McGraw Hill, 2021), Bölüm 19. Türkçe terimler: Junqueira, Temel Histoloji (Nobel Tıp Kitabevleri, 2006) ve Guyton ve Hall Tıbbi Fizyoloji (Türkçe çeviri). Tanımlar ve sayısal değerler kitaptan alındı; 3D sahneler, çizimler ve örnekler özgündür. Bu video eğitim amaçlıdır, tıbbi tavsiye değildir. Videoda tanı, tedavi ya da hastaya yönelik öneri yoktur; klinik örnekler yalnız temel bilimi anlatmak içindir. Tıp ve sağlık bilimleri öğrencileri için Histoloji ve Embriyoloji serisinin 22. dersi.

Bu videoyu izlemek için Premium üyelik gerekir.