Tesis Planlama ve Tasarımı #02 | Ürün ve Ekipman Analizi: Rota Kartından Makine Sayısına

Eğitmen: Dr. Süleyman Burak ÇELİK

Günde 931 sağlam mil gerekiyor; torna, freze ve taşlamada parçaların bir kısmı ıskartaya gidiyor. Her istasyona kaç parça girmeli ve kaç makine gerekir? Tesis Planlama ve Tasarımı serisinin ikinci dersinde bu sınav sorusunu her bölmeyi ve her çarpmayı tek tek yaparak çözüyoruz. Bu derste: - Ürün analizinin dört belgesi: ürün ağacı, montaj şeması, rota kartı ve operasyon süreç şeması (beş sembol: işlem, kontrol, taşıma, bekleme, depolama). - Mantık: hat sızdıran bir borudur. Sondan başa yürürüz; her istasyonda giriş = çıkış / (1 − ıskarta oranı) ve hep yukarı yuvarlarız. - En sık iki hata: sondaki adedi her istasyona yazmak ve ıskartayı çarparak eklemek (931 × 1.05 = 977.55, oysa 931 / 0.95 = 980). - Örnek 1 (sınav sorusu, a, b, c): ıskarta yüzde 4, 2 ve 5; süreler 2.4, 3 ve 1.5 dakika; günde 931 sağlam parça, 8 saat, verim 0.8. Girişler 980, 1000 ve 1042 parça; bir makinenin kullanılabilir süresi 480 × 0.8 = 384 dakika; 7 torna, 8 freze, 4 taşlama (toplam 19 makine). Kullanım oranları yüzde 93, 98 ve 96; darboğaz freze. İleri doğru sağlama ve 931 yazan öğrencinin bir torna eksik bulması (6 torna günde en çok 960 parça işler). - Prosedür: sondan başa böl ve yukarı yuvarla, kullanılabilir süre = τ × η, makine = iş yükü / süre (yukarı), kullanım oranı ve sağlama. - Örnek 2 (kısa varyant): 20 parçalık paletlerle her taşıma adımında günlük sefer: 53, 50, 49 ve 47; toplam 199 sefer. Geçen dersin akış tablosu böyle doluyor. - Kural: sondan başa yürü, sızıntıda böl, hep yukarı yuvarla. Bölümler: 0:00 Kapak 0:03 Geçen ders ve hattaki ıskarta: bir sınav sorusu 0:38 Dört belge ve sızdıran boru mantığı 1:50 En sık iki hata 2:30 Örnek 1: soru ve prosedür 3:30 (a) Sondan başa: kaç parça girmeli? 4:48 (b) Kaç makine? 6:05 (c) Kullanım oranı, darboğaz, sağlama 7:31 Örnek 2: rotadan sefer sayısı 8:34 Ne yaptık? Yöntem geri sayımı 8:57 Kural ve sıradaki ders Sıradaki ders: yerleşim türleri — makineleri ürüne göre mi, sürece göre mi dizeriz? Kaynak kitap: S. S. Heragu, Facilities Design, 4. baskı (CRC Press, 2016), Bölüm 2.2–2.5. Konu sırası, tanımlar ve formüller kitaptan alındı; 3D sahne, örnekler ve sayılar özgündür. Endüstri Mühendisliği öğrencileri için Tesis Planlama ve Tasarımı serisinin ikinci dersi. Ön koşul: dört işlem ve yüzde hesabı.